Philips PML9009 / 9019 / 9059 vs Samsung M80H / M86H

Philips PML9009 raczej nie operuje najwyższymi wartościami w materiałach HDR. Większość efektów z jasnością na poziomie około 550 nitów nie sprawi, że będziemy zachwyceni efektami świetlnymi, chociaż te są dość stabilne, co jest akurat na plus i będzie dało się odczuć sporą różnicę pomiędzy materiałami SDR. Warto zaznaczyć, że tylko w jednym scenariuszu możemy uzyskać dobry wynik, czyli w filmie "Gemini", gdzie latarka jako jedyne źródło światła może się wykazać. Dlaczego akurat w tej scenie? Odpowiedź jest dość prosta. Sama scena nie posiada dużej ilości czerni, a latarka nie jest tak dużym obiektem jak słońce z pierwszej i ostatniej sceny. Ogólnie rzecz biorąc, wyniki pomiarów jasności w materiałach HDR nie stanowią podstawy do tego, by móc polecić ten telewizor do seansów w produkcjach wykorzystujących szeroką paletę barw. Chociaż warto zaznaczyć, że ten model jest w stanie pokryć ją w nienajgorszym 93% stopniu w przypadku palety DCI-P3.

M80H nie należy do najjaśniejszych telewizorów. Jego szczytowa jasność wynosi około 350 nitów i z podobnymi wynikami spotykaliśmy się w większości naszych scen testowych. To za mało, aby uzyskać prawdziwie efektowny HDR – jasne refleksy nie mają odpowiedniej siły, a cały obraz jest nieco zbyt ciemny. W praktyce HDR w M80H bardziej przypomina dobrze pokazany obraz SDR niż wyraźnie bardziej dynamiczny materiał o szerokim zakresie jasności. Obraz nadal może wyglądać poprawnie, ale trudno mówić tutaj o mocnych rozbłyskach, wyraźnie świecących źródłach światła czy efekcie, który od razu odróżnia HDR od zwykłych treści.

Kolory

Jedną z mocniejszych stron M80H są kolory. Telewizor korzysta z filtra opartego na podświetleniu PFS, który pozwala mu wyświetlić znacznie szerszą paletę barw niż zwykłemu ekranowi LCD bez filtrów. Potwierdzają to nasze pomiary – M80H pokrywa około 96% palety DCI-P3 oraz 72% BT.2020. To naprawdę dobre wyniki, dzięki którym kolory potrafią być mocno nasycone. Ciekawie wygląda przy tym sama polityka Samsunga. M80H nie należy do rodziny QLED, mimo że pod względem kolorów praktycznie nie odstaje od modeli z takim oznaczeniem. Z punktu widzenia jakości obrazu nie ma to jednak większego znaczenia – kolory są po prostu dobre.

Najlepszym trybem fabrycznym wykorzystywanym podczas naszych testów był "Filmmaker". W tym miejscu przyjrzymy się zarówno materiałom SDR, jak i HDR. Różniącym je elementem jest przede wszystkim krzywa EOTF w materiałach o szerokiej palecie barw i gamma w tych nagranych "po staremu". Zaczynając od filmów i seriali SDR i najbardziej podstawowej rzeczy, jaką możemy zaobserwować, czyli balansu bieli, widzimy sporą dominantę koloru czerwonego. Doprowadzało to do powstania żółtej tinty na całym obrazie, przez co mogliśmy dostrzec nienaturalnie wyglądające twarze czy zażółconą biel. Ten mankament dobrze widać również na palecie "ColourChecker", gdzie wszystkie kolory powędrowały ku swoim cieplejszym odpowiednikom. Spoglądając na jeszcze bardziej istotny wykres, czyli gammy odpowiadającej za kontrastowość obrazu, widzimy spore błędy zaczynające się od samego początku. Od lewej wartość przez nas zmierzona, oznaczona połączonym wielokropkiem, wyraźnie wyskoczyła w górę, powodując całkowite zlanie się detali w najciemniejszych scenach. Ten stan rzeczy utrzymał się do 10% jasności ekranu, po czym zanurkował pod referencyjną pomarańczową linię, doprowadzając do pogorszenia się kontrastu, którego, jak wiemy, Philips PML9009 i tak brakuje. W materiałach HDR mankamenty balansu bieli były bardzo zbliżone do tych w treściach SDR. Rozbieżność pojawia się w momencie sprawdzania krzywej EOTF, która odpowiada za tempo wzrostu jasności i mocno ją ograniczała, przez co obraz był nienaturalnie ściemniony. Jeśli chodzi o same barwy, to tutaj pojawiło się więcej powodów do zmartwień, gdyż za niska luminancja telewizora spowodowała ogromną rozbieżność pomiędzy stanem faktycznym a prawidłowym, co jest doskonale widoczne na wykresie błędów, często wykraczających poza skalę.

Tryb Filmmaker jest fabrycznie ustawiony całkiem nieźle, choć do ideału trochę mu brakuje. W materiałach SDR najbardziej widoczny jest nadmiar czerwieni w balansie bieli, przez który obraz wygląda nieco cieplej, niż powinien. Podobny charakter, mają treści w formacie HDR. Jeśli chodzi o charakterystykę jasności, w SDR gamma przez większość zakresu trzyma się blisko wartości docelowej. Niewielkie odchylenia widać głównie w ciemniejszych partiach, które miejscami są trochę zbyt mocno przygaszone. W HDR najciemniejsze detale są z kolei lekko podnoszone, natomiast od okolic 65% jasności obraz zaczyna być delikatnie przyciemniany. W dużej mierze wynika to z sposobu, w jaki telewizor steruje jego jasnością. Ogólnie tryb Filmmaker już po wyjęciu z pudełka wygląda nieźle, ale obraz da się jeszcze poprawić.

Philips PML9009, podobnie jak większość czołowych producentów, od lat udostępnia zaawansowane narzędzia pozwalające na proces kalibracji. Znajdziemy tu więc 2- i 20-punktową regulację skali szarości oraz zaawansowany system CMS (Color Management System). Różnice wynikające z kalibracji są ewidentne i nawet osoba nieprzykładająca uwagi do jakości obrazu (chociaż pewnie wielu takich tu nie ma) zauważy różnicę na plus. Zarówno materiały SDR, jak i HDR przeszły niemałą metamorfozę. Te pierwsze, jak i drugie, pozbyły się przede wszystkim brzydkiej żółtej tinty wynikającej z dominanty czerwonej barwy w balansie bieli. Jeśli chodzi o materiały SDR i gammę, to co prawda nie jest ona wymodelowana "od linijki" i w dalszym ciągu gubi ciemne detale, aczkolwiek cała dalsza jej część jest na bardziej niż przyzwoitym poziomie, a pomniejsze błędy nie będą widoczne. Same kolory wyglądają o niebo lepiej, a dzięki niskim błędom deltaE są one prawie referencyjne. Z kolei materiały HDR, przez niską luminancję jednostki, nie zostały tak spasowane, jakbyśmy tego chcieli. Co prawda balans bieli został w dużym stopniu znormalizowany, aczkolwiek gdzieniegdzie da się zauważyć delikatną niebieską tintę. Na szczęście krzywa EOTF okazała się dużo bardziej przystępna i pozwoliła na praktycznie idealną geometrię. Niestety, ze względu na zbyt niską jasność ekranu, błędy barw są dalej całkiem wysokie.

Po kalibracji M80H wypada naprawdę dobrze, szczególnie w najzwyklejszych materiałach SDR. Zwykła telewizja, YouTube czy filmy oglądane bez HDR mogą wyglądać na nim bardzo poprawnie. Po korekcie balansu bieli błędy są niewielkie, choć czasami nadal widać, że telewizor ma tendencję do przejaskrawiania najbardziej nasyconych czerwieni. W HDR również da się poprawić obraz i skorygować jego najważniejsze błędy, ale nie jest to poziom droższych modeli. Samsung dość mocno ogranicza możliwości regulacji kolorów w HDR, dlatego w wielu miejscach musimy zaakceptować to, co telewizor oferuje fabrycznie. Kalibracja pozwala poprawić część parametrów, jednak całego charakteru obrazu M80H nie jesteśmy już w stanie zmienić.

Sądząc po tym, jak PML9009 Philips poradził sobie z przejściami tonalnymi, test skalowania obrazu powinien wypaść równie dobrze. Tym razem sprawdzamy algorytmy telewizora odpowiedzialne za podnoszenie jakości obrazów, które zostały nagrane w słabszej jakości. Takie znajdziemy chociażby w różnego rodzaju programach telewizyjnych czy starszych filmach. W tej kwestii Philips PML9009 radzi sobie dość przeciętnie i całkiem mocno rozmydla obraz. Widać to szczególnie na drobnych gałęziach czy włosach modelki.

Przyjrzymy się jeszcze raz kwestii przejść tonalnych, które wypadły rewelacyjnie. W samej jednostce znajdziemy kilka poziomów wygładzania. Nawet to najniższe potrafi skutecznie zniwelować każde niepłynne przejście tonalne i sprawdzi się w zdecydowanej większości materiałów. Co ważniejsze, żadne z ustawień tej funkcji nie powoduje zmiękczenia efektu ziarna filmowego, co jest niezwykle istotne w kontekście zgodności z wizją reżyserską. Zwracamy jednak uwagę, że czasem może okazać się iż drobne detale będą rozmyte.

Mimo że M80H jest dość nisko pozycjonowany w ofercie Samsunga, producent wyposażył go w jeden ze swoich mocniejszych procesorów, czyli NQ4 AI Gen2. Ten sam układ spotkamy chociażby w telewizorach Neo QLED oraz niżej pozycjonowanym OLED-zie S85H. To dobra wiadomość, ponieważ pod względem poprawiania słabszych materiałów procesor radzi sobie naprawdę dobrze. Najlepiej wypada upscaling. Materiały o niskiej rozdzielczości są wyświetlane poprawnie, a ich krawędzie nie wyglądają na przesadnie poszarpane. Telewizor nie stworzy oczywiście detali, których nie ma w źródle, ale zwykła telewizja czy starsze nagrania prezentują się na nim przyzwoicie. Pewnym minusem pozostaje zjawisko overscanu czyli przycinania krawędzi, którego nie da się całkowicie wyłączyć. Dobrze działa również funkcja wygładzania przejść tonalnych tzw. redkukcja szumów. Procesor potrafi skutecznie ograniczyć widoczne ślady mocnej kompresji, jednak nie robi tego bez żadnych skutków ubocznych. Przy wyższym ustawieniu może zbyt mocno wygładzić obraz, usunąć część drobnych szczegółów, a nawet pozbyć się filmowego ziarna. Dlatego polecamy korzystać z tej funkcji głównie przy materiałach, które rzeczywiście mają problem z mocną kompresją i posteryzacją.

Philips PML9009 został wyposażony w matrycę o natywnym odświeżaniu na poziomie 120 Hz. Jest to niezbędne minimum do oglądania wszelkiej maści sportu i zalecane do komfortowego grania w ulubione tytuły na konsolach czy PC. Producent, dla osób, które nie lubią charakterystycznego szarpania materiałów nagranych w 24 kl/s lub wymagających dużej płynności ruchu, np. podczas oglądania meczów piłki nożnej, przygotował skuteczny system poprawy ostrości obrazów ruchomych. W dedykowanej zakładce znajdziemy suwak "Płynność" odpowiadający za eliminowanie szarpania oraz "Redukcję rozmycia", który pomoże w zwiększeniu ostrości dynamicznych elementów. Funkcja działa bardzo dobrze i granularnie, tzn. każde z ustawień ma realny wpływ na postrzeganie ruchu. Dzięki takiemu zestawowi każdy użytkownik znajdzie swój złoty środek. Na zdjęciu prezentujemy nasz wybór, czyli lekkie upłynnienie bez efektu opery mydlanej.

Kwestią bezpośrednio związaną z ruchem jest czas reakcji pikseli samej matrycy. Najlepsze pod tym względem są oczywiście panele OLED, drugie jednostki oparte o ekrany IPS oraz ADS, a na samym końcu VA. Pomimo ogólnej dobrej jakości systemów odpowiedzialnych za upłynnienie obrazu, zastosowanie matrycy VA niesie ze sobą konsekwencje w postaci czarnej poświaty za szybkim obiektem. Co prawda w testowanym telewizorze raczej nie będzie zdarzało się to nagminnie, aczkolwiek gdzieniegdzie będzie widoczne.

M80H bardzo dobrze sprawdzi się podczas oglądania sportu oraz grania. Telewizor został wyposażony w matrycę o odświeżaniu sięgającym 144 Hz w 4K, a po obniżeniu rozdzielczości do Full HD może obsłużyć nawet 240 Hz. Z tej drugiej możliwości skorzystają przede wszystkim gracze pecetowi.

Matryca dobrze radzi sobie również z obrazem wyświetlanym w 120 Hz, co ma znaczenie przede wszystkim w grach na konsoli. Wysokie odświeżanie przydaje się także podczas oglądania sportu, a smużenie jest stosunkowo niewielkie. To istotne, ponieważ panele VA nie słyną pod tym względem z najlepszych wyników. W przypadku M80H za szybko poruszającymi się obiektami nie pojawia się mocno widoczna smuga.

Philips PML9009, wyposażony w złącza HDMI 2.1 z pełną ich przepustowością, wspiera wszystkie funkcje dedykowane graczom. Te najbardziej podstawowe, jak VRR i ALLM, są oczywistością, ale G-Sync, FreeSync czy gra w HDR Dolby Vision z niskim input lagiem już nie. Te funkcje aktywują się bez najmniejszego problemu i w drodze przeprowadzonych testów nie stwarzały jakichkolwiek przeszkód. Takie przygotowanie telewizora z pewnością stanowi jego silną stronę i można powiedzieć, że jest to jednostka dedykowana graczom. Dla bardziej zaawansowanych użytkowników wspominamy również, że PML9009 został wyposażony w tryb HGIG, co odczują szczególnie gracze, gdyż gier wspierających Dolby Vision nadal jest stosunkowo mało. Tryb ten pozwala przede wszystkim na dostosowanie efektów HDR do możliwości telewizora na specjalnej planszy, w celu niedoprowadzenia do ściemnienia oraz przepalenia obrazu.

W telewizorze dodatkowo zaimplementowano specjalne menu - GameBar. Pozwala ono na edycję ustawień jednostki w "locie", czyli bez potrzeby wychodzenia z gry. Znajdziemy w nim również funkcje takie jak włączenie celownika czy korekcję czerni dla lepszej widoczności przeciwników w cieniach.

W krótkim podsumowaniu tego akapitu, Philips PML9009 jest jednostką, która z pewnością przyciągnie uwagę graczy. Dzięki jej wszechstronności pozwoli ona na granie w każdy tytuł w najwyższej jakości bez kompromisów. Tym bardziej że funkcje takie jak VRR, ALLM, G-Sync, FreeSync czy rozgrywka w HDR Dolby Vision pozwolą na jeszcze większe wczucie się w ulubiony tytuł.

M80H może być bardzo dobrym wyborem dla graczy z nieco mniejszym budżetem. Pod względem funkcji oferuje właściwie to samo, co znacznie droższe telewizory Samsunga. Wszystkie trzy złącza HDMI pracują w standardzie 2.1, więc nawet po zajęciu jednego z nich przez soundbar podłączony przez eARC nadal zostaje miejsce na komputer i konsole. Jest też VRR działający do 144 Hz w 4K oraz do 240 Hz w Full HD. Samsung prawidłowo zaimplementował również HGiG, dzięki czemu po przeprowadzeniu kalibracji HDR na konsoli gry są odpowiednio dopasowane do możliwości ekranu. M80H nie stanie się przez to jaśniejszy, ale przynajmniej nie będzie niepotrzebnie zlewał najjaśniejszych elementów obrazu. Do tego dochodzi Game Bar z szybkim dostępem do najważniejszych ustawień oraz Gaming Hub, pozwalający grać w chmurze bez konsoli. W M80H znajdziemy też funkcję Game Motion Plus, która tworzy dodatkowe klatki i poprawia płynność gier działających w 30 lub 60 kl./s. Input lag wzrasta wtedy do około 59 ms, ale nadal jest mniej więcej trzykrotnie niższy niż przy zwykłym upłynniaczu w telewizorach innych producentów. Do gier sieciowych raczej go nie polecamy, ale w spokojniejszych produkcjach może sprawdzić się bardzo dobrze.