Samsung OLED S90D / S94D (QD-OLED) vs Samsung OLED S85F (WOLED)

W kategorii jakości efektu HDR, Samsung S90D osiąga rewelacyjne wyniki. Na wykresie luminacji aż do 10% okienka telewizor przekracza magiczną granicę 1000 nit, co jest imponującym rezultatem. Jednak w testowanych przez nas scenach filmowych wartości te były nieco niższe. Dodatkowo w przypadku sceny z pełnoekranowym błyskiem słońca, jasność spada do około 500 nit, ale wciąż utrzymuje się na bardzo dobrym poziomie. Warto wspomnieć o tym, że model ten wyróżnia się bardzo wysokim pokryciem palety barw, dzięki zastosowanej matrycy QD-OLED, co daje przewagę nad telewizorami z matrycami WOLED, które nie są w stanie osiągnąć tak szerokiego spektrum kolorów.

Przez większość czasu, powiedzmy w 90% scen filmowych, widzowie nie zobaczą praktycznie żadnej różnicy między wersjami S85F. Kiedy na ekranie pojawiają się małe, ale bardzo mocne punkty świetlne – latarnia w ciemnej uliczce, wystrzał, słońce przebijające zza chmur – ten panel WOLED (podobnie jak mniejszy S85F) spisuje się rewelacyjnie. Nasze pomiary pokazały szczytową jasność na poziomie około 750 nitów. Możemy z pełnym przekonaniem stwierdzić: to jest świetny wynik, który gwarantuje fantastyczne efekty HDR. Problem pojawia się w bardzo konkretnej, niewygodnej dla każdego OLED-a sytuacji. Mowa o momencie, gdy cały ekran musi zaświecić pełną mocą na jasno. Przykłady to plansza z białym tłem, scena zjazdu na nartach albo nasze sekwencje testowe (5) z filmu The Meg. I tutaj, niestety, wyniki dość mocno się rozjeżdżają na niekorzyść wariantu z panelem WOLED. Nasz sprzęt pomiarowy był w stanie zmierzyć maksymalnie około 250 do 300 nitów jasności w takich warunkach. Żeby było jasne: ten sam model na panelu QD-OLED w tym samym teście jest niemal dwa razy jaśniejszy. Druga sprawa: kolory. I tutaj również musimy być szczerzy – QD-OLED ma konstrukcyjną przewagę. Dlaczego? To proste. QD-OLED tworzy kolory z trzech składowych (czerwonej, zielonej i niebieskiej) i nie potrzebuje dodatkowego, białego subpiksela. Panel WOLED, który tu testujemy, używa tego białego subpiksela, głównie by podbić ogólną jasność. Efekt jest taki, że QD-OLED jest w stanie pokazać trochę szerszą paletę barw, a kolory są odrobinę "czystsze". Ale żebyśmy się dobrze zrozumieli: to nie jest tak, że kolory na tym panelu WOLED są złe! Wręcz przeciwnie, są naprawdę bardzo dobre. Pokrycie palety filmowej DCI-P3 na poziomie 97% i 71% dla szerszej palety BT.2020 to wciąż wysoka półka. Po prostu musimy uczciwie przyznać, że te kilka procent przewagi w pokryciu barw stoi po stronie technologii QD-OLED i może być zuważalne w bardzo specyficznych momentach.

Samsung 65 S90D z matrycą QD-OLED został przetestowany w trybie Filmmaker, który jest stosowany przez producenta od lat, aby zapewnić najlepsze możliwe ustawienia obrazu. W tym trybie telewizor oferuje naprawdę przyzwoity obraz, ale z pewnymi niedociągnięciami, które warto zauważyć. W przypadku balansu bieli w treściach HD widz może odczuwać dominację koloru czerwonego. Taki efekt może prowadzić do wrażenia, że niektóre odcienie skóry są nienaturalne a całość scenerii będzie za ciepła, a to z kolei może wpływać na immersję w oglądanym materiale. W scenach, gdzie subtelne różnice w kolorze mają kluczowe znaczenie, te zniekształcenia mogą być szczególnie zauważalne. Podobne odczucia mogą występować również w treściach 4K HDR. Zmiany w balansu bieli w tym przypadku mogą być analogiczne, z widocznym mniejszym rozjazdem koloru czerwonego. To także może powodować, że pewne detale i kolory nie będą odwzorowane w pełni, sprawiając że obraz traci na naturalności.

Jeśli chodzi o kontrast, gamma prezentuje się całkiem nieźle, jednak nadal można zauważyć pewne błędy. Wartości gamma są poniżej referencyjnego poziomu 2.4, co może skutkować rozjaśnionymi jasnymi partiami obrazu oraz przyciemnionymi ciemnymi, w których może brakować detali. To ograniczenie może powodować, że w niektórych scenach brakować będzie głębi oraz szczegółowości, co z kolei wpływa na ogólną jakość prezentacji. Z drugiej strony, krzywa EOTF dotycząca kontrastu w treściach 4K HDR wypada naprawdę dobrze, pokazując, że telewizor potrafi dobrze oddać różnice w jasności. Mimo to, warto zauważyć, że wartości te są nieco poniżej idealnego poziomu na wykresie, wskazując potrzebę dalszej optymalizacji w tym zakresie.

Samsung S90D w trybie Filmmaker oferuje solidne odwzorowanie barw, ale wymaga pewnych poprawek, aby w pełni wykorzystać potencjał telewizora, zwłaszcza w kontekście różnych typów treści.

Jeśli chodzi o fabryczne odwzorowanie barw, nasz egzemplarz testowy w trybie SDR cierpiał na lekki deficyt koloru czerwonego i żółtego. Przekładało się to na delikatny, żółtawy zafarb widoczny w odcieniach bieli. Nie jest to jednak największy problem S85F. Podobnie jak w wariancie z matrycą QD-OLED, największą bolączką tego modelu jest sposób, w jaki prezentuje on treści HDR. Kiedy spojrzymy na wykres krzywej EOTF, można łatwo zauważyć, że telewizor ma dość spore problemy z mocnym przejaskrawianiem obrazu. Takie działanie powoduje, że finalny obraz w wielu scenach staje się bardzo nienaturalny.

Po przeprowadzeniu kalibracji telewizor Samsung S90D w trybie filmowym zyskuje na jakości bardziej, niż można było się spodziewać. Balans bieli dla treści HD i 4K HDR został dostosowany niemal do perfekcji. Chociaż można zauważyć niewielkie niedociągnięcia, są one na tyle subtelne, że nie mają znaczącego wpływu na ogólną jakość obrazu. Kolory stały się bardziej zharmonizowane, co sprzyja naturalnemu odwzorowaniu detali, szczególnie w scenach wymagających precyzyjnego odwzorowania barw. Warto zaznaczyć, że ten model, w tym rozmiarze, korzysta z matrycy QD-OLED, która oferuje szersze pokrycie palety barw w porównaniu do innych rozmiarów tego modelu wyposażonych w matrycę WOLED.

Kontrast również znacząco się poprawił. Po kalibracji wykres gamma jest znacznie bliżej oczekiwanej linii, co zapewnia lepszą równowagę pomiędzy jasnymi a ciemnymi tonami obrazu. Krzywa EOTF, która przed kalibracją wskazywała na problemy z prześwietlonymi scenami, teraz pokazuje znacznie lepsze wyniki. Taki efekt umożliwia zachowanie większej ilości detali w jasnych partiach obrazu, zwłaszcza w materiałach HDR.

Po przeprowadzeniu kalibracji w trybie Filmmaker, udało nam się usunąć większość niepożądanych efektów. W treściach SDR telewizor zachowuje się wręcz wzorowo, a jego błędy odwzorowania barw nie przekraczają wartości 2, co jest wynikiem znakomitym. Trochę gorzej, choć nadal bardzo dobrze, wyglądają za to treści w jakości HDR. Chociaż udało nam się wyeliminować ogromną nienaturalność obrazu, jaka spowodowana była przez zbyt wysoko rozmieszczoną krzywą EOTF, najbardziej wnikliwi obserwatorzy mogą zauważyć, że nie jest ona poprowadzona idealnie. Przebiega ona delikatnie pod krzywą referencyjną, co sugerowałoby, że S85F ma lekkie problemy z pokazaniem wszystkich szczegółów w obrazie. Musimy tutaj od razu zaznaczyć, że jest to bardzo mało prawdopodobne, aby przeciętny widz dopatrzył się jakichkolwiek braków w obrazie. Finalny efekt po kalibracji oceniamy jako wręcz wzorowy.

Telewizor doskonale radzi sobie z wygładzaniem przejść tonalnych sprawiając, że kolory płynnie przechodzą jeden w drugi, tworząc naturalny obraz. Wbudowana funkcja redukcji szumu może dodatkowo usprawnić te przejścia, co bywa przydatne w określonych sytuacjach. Warto jednak pamiętać, że aktywowanie tej opcji może prowadzić do zbytniego wygładzenia pożądanej struktury ziarna filmowego, co z kolei może wpłynąć na autentyczność i klimat obrazu. Dlatego zaleca się ostrożność w korzystaniu z tej funkcji, aby nie stracić charakteru i głębi treści.

Model Samsung S90D skutecznie przetwarza materiały w niższych rozdzielczościach. Można to dostrzec w prezentowanym obrazie. Sylwetka modelki jest wyraźna i naturalnie odwzorowana, a szczegóły są zachowane. Dodatkowo, gałęzie drzew są dobrze zdefiniowane, nie wykazując widocznych poszarpanych krawędzi, które mogłyby pogorszyć jakość obrazu. Dzięki efektywnemu skalowaniu, nawet materiały o niższej rozdzielczości prezentują się atrakcyjnie na ekranie, co z pewnością ucieszy użytkowników korzystających z różnorodnych źródeł treści, takich jak standardowa telewizja kablowa czy antenowa.

Przetwarzanie przejść tonalnych (gradientów) w S85F stoi na wysokim poziomie. Telewizor skutecznie radzi sobie z posteryzacją (efektem "schodkowania" kolorów), nawet w przypadku mocno skompresowanych materiałów, np. z serwisów streamingowych. Korzystanie z tej funkcji wymaga jednak pójścia na pewien kompromis. Zauważyliśmy, że algorytm redukcji szumu jest dość agresywny – już na najniższym ustawieniu potrafi zniwelować naturalne ziarno filmowe, które dla wielu widzów jest częścią estetyki filmu. Ustawienie "Standardowe" wydaje się złotym środkiem, nie powodując widocznej utraty ważnych detali, dlatego możemy je polecić. Odradzamy jednak korzystanie z poziomu "Wysokiego", który oprócz szumu usuwa również pożądane szczegóły, takie jak faktura czy struktura obiektów na ekranie.

Proces skalowania (upscalingu) treści o niższej rozdzielczości działa w S85F bardzo dobrze. Obraz jest wyostrzony i klarowny. Jedyną drobną niedoskonałością, jaką udało nam się zaobserwować, jest sporadyczne, delikatne ząbkowanie (aliasing) na krawędziach. Telewizor wciąż wykazuje też cechy typowe dla tego producenta, czyli aktywny "overscan" (lekkie powiększenie obrazu). Należy o tym pamiętać, zwłaszcza podczas oglądania starszych materiałów, gdyż może to skutkować minimalnym przycięciem oryginalnego kadru.

Telewizor S90D, wyposażony w matrycę o częstotliwości odświeżania 120 Hz, a w odpowiedniej konfiguracji PC nawet 144 Hz, zapewnia znakomitą płynność ruchu. Samsung stawia na różnorodność ustawień wyrazistości obrazu w skali dziesięciopunktowej, co daje użytkownikom swobodę w dostosowywaniu wyświetlania do własnych preferencji. W testach z UFO matryca OLED pokazuje swoje atuty, eliminując jakiekolwiek smużenie. Błyskawiczna reakcja pikseli sprawia, że dynamiczne ruchy są wiernie odwzorowywane.

Podobne wyniki można zaobserwować w przypadku innych rozmiarów tego modelu z matrycą WOLED, które także oferują znakomitą płynność obrazu. Technologia organiczna, w tym przypadku, jest uznawana za jedną z najlepszych na rynku. Obraz Samsunga S90D niezależnie od typu matrycy jest niezwykle ostry i szczegółowy, co sprawia, że telewizor ten idealnie sprawdza się w dynamicznych scenach, zarówno podczas gier, jak i transmisji sportowych. Dodatkowo, jego możliwości w zakresie odświeżania i wyrazistości sprawiają, że każdy ruch jest płynny i naturalny, co z pewnością zadowoli nawet najbardziej wymagających użytkowników.

S85F to model o imponującej szybkości. Wykorzystanie matrycy OLED 120 Hz sprawia, że dynamiczne sceny, zarówno w grach, jak i podczas transmisji sportowych, prezentują się zgodnie z oczekiwaniami: płynnie, ostro i bez utraty czytelności. Kluczową rolę odgrywa tu błyskawiczny czas reakcji pikseli, będący naturalną zaletą technologii OLED. Przejścia między klatkami są natychmiastowe, a obraz pozostaje czysty nawet przy najszybszych ruchach kamery. Obiekty w ruchu, jak piłka na boisku czy auto w scenie pościgu, są czytelne i pozbawione charakterystycznego dla paneli LCD smużenia (tzw. "ogona").

Telewizor S90D to doskonałe rozwiązanie dla graczy, oferujące szereg zaawansowanych funkcji, które podnoszą jakość rozgrywki na nowy poziom. Wyposażony w standard HDMI 2.1, model obsługuje nowoczesne technologie, takie jak VRR (Variable Refresh Rate) oraz ALLM (Auto Low Latency Mode). Dzięki tym rozwiązaniom obraz jest niezwykle płynny, a reakcje na komendy błyskawiczne, co jest kluczowe w dynamicznych tytułach. Dodatkowo, S90D obsługuje HLG (Hybrid Log-Gamma) oraz synchronizację obrazu G-Sync i FreeSync. Umożliwia to idealne połączenie z konsolą Xbox, PlayStation czy PC, eliminując problemy z tearingiem i stutteringiem. Wbudowany system operacyjny oferuje aplikację Xbox Game Pass, dając dostęp do ogromnej biblioteki gier bezpośrednio z poziomu telewizora. Takie rozwiązanie sprawia, że granie staje się jeszcze bardziej wygodne i dostępne. Funkcja Game Bar zapewnia szybki dostęp do istotnych informacji, takich jak aktualne ustawienia, statystyki wydajności oraz możliwość dostosowania opcji obrazu. Umożliwia to modyfikację parametrów wyświetlania w locie, co jest niezwykle przydatne podczas intensywnych rozgrywek. Mimo braku wsparcia dla Dolby Vision, Samsung S90D nadal oferuje znakomitą jakość obrazu w HDR, co pozwala na pełne wykorzystanie potencjału gier i filmów. W rezultacie, S90D stanowi wyjątkowe połączenie nowoczesnych technologii, doskonałej jakości obrazu oraz intuicyjnych funkcji, idealnych dla każdego miłośnika gier.

85F ma na pokładzie praktycznie wszystko, żeby stać się wymarzonym ekranem do grania. Na pokładzie znajdziemy cztery pełnoprawne złącza HDMI 2.1 o przepustowości 48 Gb/s, obsługę VRR (Variable Refresh Rate) oraz ALLM (Auto Low Latency Mode). Do tego dochodzi superszczegółowy Panel Gracza (Game Bar), który w czytelny sposób pokazuje wszystkie kluczowe parametry. Prawdziwą perełką jest jednak funkcja Game Motion Plus. To upłynniacz ruchu dedykowany grom, który sprawia, że animacja jest przyjemniejsza dla oka, a jednocześnie input lag rośnie tylko nieznacznie. To rzadko spotykana i świetnie działająca kombinacja, za którą należą się Samsungowi duże brawa.

No i teraz moment, w którym musimy trochę ponarzekać. Brak Dolby Vision w telewizorach Samsunga jest już standardem, więc nie ma co się łudzić (chyba że coś się zmieni w przyszłości). Niestety, znacznie trudniej wytłumaczyć zniknięcie wsparcia dla HGiG po jednej z aktualizacji oprogramowania. HGiG (HDR Gaming Interest Group) to kluczowy tryb, który pozwala na precyzyjne odwzorowanie jasności w grach HDR, zgodnie z intencją twórców. Bez niego kalibracja HDR w konsoli staje się mniej precyzyjna, przez co możemy skończyć z obrazem zbyt ciemnym w cieniach lub nadmiernie prześwietlonym w jasnych partiach. Być może Samsung naprawi to w kolejnej aktualizacji – mamy na to dużą nadzieję. Bo jeśli HGiG wróci, S85F stanie się telewizorem dla graczy niemal idealnym.

[AKTUALIZACJA] Zaktualizowaliśmy nasze testy telewizorów Samsung z rocznika 2025 ze względu na udostępnienie oprogramowania w wersji 1131, które przywróciło kluczową dla graczy funkcję HGiG.