Samsung OLED S90F (QD-OLED) vs Samsung S99H (QD-OLED)

Największą różnicą między 65-calowym S90F a pozostałymi wersjami jest jasność. Panel QD-OLED potrafi osiągnąć nawet 1700 nitów w testach laboratoryjnych, czyli ponad 500 nitów więcej niż wariant z matrycą WOLED. Przekłada się to na zdecydowanie mocniejszy i bardziej angażujący efekt HDR. W większości scen jasne fragmenty obrazu prezentują się znakomicie i trzeba przyznać, że sami byliśmy tym pozytywnie zaskoczeni, bo spodziewaliśmy się raczej wyników zbliżonych do wersji WOLED, a dostaliśmy efekt, który robi duże wrażenie także w filmach. Tak jak w każdym OLED-zie, zdarzają się momenty, w których panel musi nieco ograniczyć jasność. Dotyczy to głównie pełnoekranowych, bardzo wymagających scen – na przykład w ostatniej planszy testowej z filmu „The Meg” jasność spada do około 800 nitów. Trudno jednak uznać to za wadę, bo to wciąż świetny rezultat, niespotykany dotąd w telewizorach OLED w tej klasie cenowej. Wszystko wskazuje na to, że 65-calowy S90F może być w tym roku jednym z najlepszych wyborów dla osób szukających mocnego OLED-a w rozsądnej cenie. Kolejnym atutem matrycy QD-OLED w treściach HDR jest jego pokrycie palety barw. Dzięki kropkom kwantowym telewizor osiąga niemal pełne 100% palety DCI-P3 i blisko 90% palety BT.2020. To wartości, które stawiają go obok dużo droższych modeli i czynią wyjątkowym w swojej klasie.

Jeśli chodzi o samą jasność, S99H to astronomicznie jasny telewizor. Jego jasność szczytowa w scenach filmowych potrafi przekroczyć ponad 2800 nitów! Niezależnie od wyświetlanej sceny możemy liczyć na potężne efekty HDR, które wręcz oślepiają – a tego właśnie oczekujemy od ekranu z najwyższej półki. Naturą matrycy OLED jest to, że przy bardzo jasnych, pełnoekranowych kadrach nie utrzyma tak wyśrubowanej jasności jak przy małych punktach świetlnych, ale wyniki i tak są znakomite. W jasnej scenie z filmu The Meg słońce nadal przekraczało 2200 nitów. Oznacza to, że S99H potrafił utrzymać wyższą jasność niż większość ekranów Mini LED na rynku. Pod względem jasności S99H to aktualnie najlepszy telewizor OLED, jaki przetestowaliśmy.

Pokrycie palety barw

S99H świetnie radzi sobie również z kolorami, co jest bezpośrednią zasługą zastosowanej tu matrycy QD-OLED. Niezależnie od scenariusza testowego – czy były to sztuczne plansze syntetyczne, czy pomiary z materiałem filmowym w tle – wyniki pozostawały na bardzo wysokim poziomie. S99H bez problemu pokrywa niemal 100% palety DCI-P3, a w przypadku najbardziej wymagającej przestrzeni BT.2020 osiąga blisko 90%. To absolutna czołówka na rynku. Wyniki te dorównują temu, co widzieliśmy w nowych ekranach SQD-Mini-LED, a w realnych scenach filmowych przewyższają nawet wyświetlacze RGB Mini LED.

Samsung S90F, podobnie jak większość nowoczesnych telewizorów, oferuje kilka trybów obrazu, ale zgodnie z naszą tradycją sprawdziliśmy go w tym najważniejszym, czyli w Filmmaker. To ustawienie sprawia, że obraz wygląda znacznie naturalniej niż w domyślnych, często przekoloryzowanych trybach. Nie jest ani przesadnie nasycony, ani sztucznie wygaszony – po prostu bliżej tego, co faktycznie powinno się zobaczyć. Nie oznacza to jednak, że jest idealnie. S90F miał wyraźne braki w balansie bieli, głównie w zakresie niebieskiego, co dawało efekt lekko żółtawego filtra na większości scen. Można by uznać, że wygląda to bardziej „filmowo”, bo cieplej, ale nie oszukujmy się – George Lucas nie kręcił Gwiezdnych wojen w sepii 😉 (porównanie ze sceną znajdziecie jak zawsze poniżej). W materiałach HDR pojawił się też problem z zarządzaniem jasnością. Krzywa EOTF wyraźnie pokazała, że telewizor rozjaśnia obraz mocniej, niż powinien, co prowadziło do tego, że niektóre efekty wyglądały zbyt intensywnie i odbiegały od referencji. Na szczęście spora część tych mankamentów może zostać wyeliminowana dzięki profesjonalnej kalibracji – o efektach tej procedury opowiemy w dalszej części testu.

Samsung oferuje całe mnóstwo trybów i funkcji obrazu, jednak my tradycyjnie polecamy wybór Trybu FILMMAKER, zwłaszcza jeśli zależy komuś na najwierniejszym oddaniu intencji twórców. Fabrycznie telewizor jest zastrojony naprawdę dobrze, choć ma drobne niedociągnięcia. Mowa tu przede wszystkim o delikatnym rozjeździe balansu bieli w treściach SDR oraz lekko zaniżonej gammie. W efekcie obraz w ciemniejszym otoczeniu bywa nieco zbyt rozjaśniony względem wzorcowej wartości 2.4, która jest standardem do oglądania filmów przy zgaszonym świetle. Są to oczywiście drobnostki, bo ogólne odwzorowanie barw wciąż stoi na bardzo dobrym poziomie, a błędy w pomiarach ColorChecker nie są duże. Wiemy jednak, że od ekranu tej klasy co S99H można a nawet należy oczekiwać jeszcze więcej, dlatego poddaliśmy go profesjonalnej kalibracji.

Kalibracja szybko pokazała, że S90F ma spory zapas możliwości. Obraz w SDR od razu nabrał naturalności – klasyki kina przestały wyglądać jakby ktoś nakładał na nie żółtawy filtr, a kolory odzyskały swój właściwy charakter. To powrót do klimatu oryginału, bez wrażenia, że ktoś próbował go „postarzyć” na siłę. W treściach HDR różnica była jeszcze bardziej wyraźna. Udało się opanować krzywą EOTF niemal do poziomu referencyjnego, a ewentualne odchylenia są tak subtelne, że większość widzów nawet ich nie zauważy. W praktyce S90F po kalibracji pokazuje obraz bardzo bliski ideału. Na tle wersji WOLED wypada nawet lepiej – głównie dzięki szerszemu pokryciu palety barw, które sprawia, że kolory wyglądają pełniej i bardziej intensywnie.

Po profesjonalnej kalibracji tryb FILMMAKER wygląda wręcz idealnie. Dzięki temu, że Samsung oferuje bogaty zestaw rozbudowanych funkcji kalibracyjnych, byliśmy w stanie dostroić kolory do niemal perfekcyjnego poziomu. Przede wszystkim udało nam się wyrównać balans bieli oraz przebieg gammy, co przełożyło się na zauważalnie lepszy kontrast i właściwą plastykę obrazu. W tak przygotowanym profilu naprawdę nie ma ani jednej rzeczy, do której można by się przyczepić lub uznać za wadę. Po kalibracji S99H jest w stanie zaprezentować obraz właściwie wzorcowy.

S90F radzi sobie tu naprawdę dobrze, choć są pewne uwagi, które powtarzają się w przypadku większości telewizorów Samsunga. Funkcja redukcji szumów potrafi skutecznie wygładzić niechciane przejścia kolorów w słabszych materiałach, jak telewizja czy YouTube, dzięki czemu wyglądają one po prostu lepiej. Trzeba jednak wiedzieć, że działa dość agresywnie i potrafi zmiękczyć też elementy, których nie chcielibyśmy ruszać, jak detale twarzy. Dlatego jeżeli chcielibyśmy z niej korzystać to najlepiej używać jej w ustawieniu „średni” i mieć świadomość kompromisu jaki ze soba niesie. Sam upscaling stoi na wysokim poziomie – materiały niskiej jakości są podciągane w stronę obrazu przypominającego 4K. Jedynym zastrzeżeniem jest to, że S90F wciąż potrafi mieć problem z tzw. overscanem, czyli lekkim przycinaniem krawędzi przy bardzo słabych materiałach typu 576p i niższych.

Za upscaling i cyfrową obróbkę obrazu odpowiada autorski procesor Samsunga NQ4 Gen3. Ze skalowaniem materiałów o niższej rozdzielczości do 4K radzi sobie naprawdę dobrze. Obraz jest wyraźny, ale nie wygląda przy tym sztucznie ani przesadnie ostro. Jedyna dość specyficzna wada pojawia się przy bardzo starych materiałach nagranych w rozdzielczości 480p lub niższej. W takich przypadkach telewizor potrafi delikatnie przyciąć krawędzie obrazu.

Procesor całkiem dobrze radzi sobie też z artefaktami widocznymi w materiałach o niższym bitrate, na przykład w mocno skompresowanych filmach z YouTube. Funkcja redukcji szumów skutecznie wygładza obraz i ogranicza posterizację, ale działa przy tym dość agresywnie. Potrafi usunąć nie tylko niepożądane artefakty, lecz także część drobnych szczegółów, a nawet naturalne ziarno filmowe. My, chcąc zachować maksymalną wierność materiału źródłowego, nie zdecydowaliśmy się z niej korzystać. Jeżeli jednak komuś bardziej zależy na czystym, możliwie gładkim obrazie niż na zachowaniu wszystkich detali, może okazać się przydatna.

S90F to OLED z odświeżaniem 144 Hz, ale w praktyce najwięcej mówi nam to, jak radzi sobie przy 120 Hz, bo właśnie ta częstotliwość ma największe znaczenie podczas oglądania sportu. Matryca QD-OLED nie różni się w tej kwestii od paneli WOLED – reakcja pikseli jest niemal natychmiastowa, więc ruch oddawany jest z chirurgiczną precyzją. Efekt jest łatwy do przewidzenia. Obraz jest praktycznie pozbawiony smużenia, dzięki czemu gry na konsoli, mecze czy inne sportowe transmisje ogląda się na S90F z ogromną przyjemnością.

Nie zapomniano też o fanach filmów i seriali. Jak każdy telewizor Samsunga z odświeżaniem 120 Hz i wyższym, S90F wyposażono w autorski upłynniacz ruchu o nazwie „Wyrazistość obrazu”. Znajdziemy tu dwa suwaki – redukcję rozmycia i redukcję drgań – które pozwalają poprawić płynność materiałów nagranych w 24 klatkach i dostosować efekt do własnych preferencji.

Kolejną dużą zaletą matryc organicznych jest bardzo dobre odwzorowanie ruchu. Dzięki niemal natychmiastowemu czasowi reakcji pikseli Samsung S99H praktycznie nie smuży. Za szybko poruszającymi się obiektami nie pojawiają się widoczne poświaty ani ciągnące się kontury, dlatego telewizor bardzo dobrze sprawdza się zarówno podczas oglądania sportu, jak i grania. Pewną przypadłością ekranów OLED względem LCD, jest natomiast sposób wyświetlania materiałów o niskiej liczbie klatek. Przy bardzo wolnym ruchu kamery obraz może wydawać się wyraźnie bardziej "skokowy". Można to jednak dość skutecznie złagodzić za pomocą systemu interpolacji klatek. Samsung pozwala osobno ustawić redukcję drgań i rozmycia, dlatego łatwo znaleźć kompromis pomiędzy płynniejszym obrazem a zachowaniem filmowego charakteru materiału.

S90F to telewizor, który faktycznie daje sporo radości podczas grania. Na start dostajemy cztery pełnoprawne złącza HDMI 2.1, co oznacza, że można podpiąć wszystkie konsole i PC bez kombinowania, które urządzenie ma pierwszeństwo. To wygodne i praktyczne rozwiązanie, które wcale nie jest oczywistością u innych producentów. Do tego dochodzą kluczowe funkcje takie jak: automatyczny tryb gry (ALLM), który sam przełącza ekran w ustawienia o niskim opóźnieniu, oraz synchronizacja klatek VRR działająca w szerokim zakresie od 48 do 144 Hz. Dzięki temu obraz pozostaje płynny niezależnie od tego, czy gramy w szybkie sieciowe strzelanki, czy w spokojniejsze tytuły fabularne. Na uwagę zasługuje też Game Bar – panel, który pozwala na szybki dostęp do kilku przydatnych dodatków. Można na przykład włączyć dodatkowy celownik na środku ekranu, powiększyć minimapę albo, w przypadku PC, zmienić proporcje obrazu. Na koniec jest jeszcze unikatowy dla Samsunga tryb Gra Motion Plus. Jego zadaniem jest upłynnienie starszych lub gorzej zoptymalizowanych tytułów i faktycznie działa to całkiem nieźle. Dzięki temu trybowi nawet mniej dopracowane gry mogą wyglądać lepiej i sprawiać większą przyjemność z grania niż na innych telewizorach, które teoretycznie oferują te same parametry techniczne.

Samsung S99H to również super telewizor dla graczy. Oferuje niemal każdą możliwą i przydatną funkcję... no może poza oczywistym brakiem Dolby Vision dla konsoli Xbox. Wyposażono go w cztery pełnoprawne porty HDMI 2.1 o pełnej przepustowości 48 Gbps. Dzieki temu bez problemu skorzystamy z synchronizacji klatek VRR czy automatycznego trybu gry (ALLM). W tym roku Samsung nie ma też problemów z prawidłową obsługą HGiG, dlatego konfiguracja HDR na konsoli przebiega szybko i bez niepotrzebnych komplikacji . Samsung w swoich telewizorach znany jest również z ciekawych dodatków. W menu Game Bar znajdziemy opcje dodania celownika na ekranie, powiększenia minimapy czy zmiany proporcji wyświetlanego obrazu (PC).

Na szczególną uwagę zasługuje funkcja Samsunga: Game Motion Plus. To autorski upłynniacz Samsunga, który za pomocą systemu interpolacji potrafi zwiększyć płynność w grach. Input lag wzrasta wtedy do poziomów rzędu 40–50 ms (w zależności od siły ustawienia), co w porównaniu do konkurencji jest świetnym wynikiem. System sprawia, że rozgrywka staje się zauważalnie płynniejsza. Dlatego jeżeli ktoś ma na oku wymagającą grę (np. GTA 6 😉), która na konsoli działa tylko w 30 klatkach, S99H może wyświetlić ją znacznie płynniej niż konkurencyjne modele.