SAMSUNG OLED S90F (WOLED) vs Samsung S99H (QD-OLED)

Czy S90F radzi sobie nie tylko z czernią, ale również z jasnymi partiami obrazu? Zdecydowanie tak. Opowieści o OLED-ach jako „ciemnych ekranach” można powoli uznać za mit. Samsung S90F, podobnie jak LG C5 oparty na bardzo zbliżonej matrycy, osiąga jasność przekraczającą 1000 nitów. To wartość w zupełności wystarczająca, by cieszyć się efektownym i dynamicznym obrazem HDR – zarówno w filmach, jak i serialach. Większość przetestowanych przez nas scen prezentuje się znakomicie, z dobrze zarysowanymi światłami i wysokim kontrastem. Oczywiście, technologia OLED nadal ma swoje ograniczenia – przy bardzo jasnych, pełnoekranowych sekwencjach, takich jak testowa plansza z filmu The Meg (5 zdjęcie), telewizor może zauważalnie przyciemnić obraz. Trzeba jednak podkreślić, że tego typu sceny należą do rzadkości. Można uznać, że efekt HDR jest na tyle dobry, że nawet modele OLED z segmentu średniego, jak S90F, mogą zapewnić kinowe wrażenia w domowym salonie.

Jeśli chodzi o samą jasność, S99H to astronomicznie jasny telewizor. Jego jasność szczytowa w scenach filmowych potrafi przekroczyć ponad 2800 nitów! Niezależnie od wyświetlanej sceny możemy liczyć na potężne efekty HDR, które wręcz oślepiają – a tego właśnie oczekujemy od ekranu z najwyższej półki. Naturą matrycy OLED jest to, że przy bardzo jasnych, pełnoekranowych kadrach nie utrzyma tak wyśrubowanej jasności jak przy małych punktach świetlnych, ale wyniki i tak są znakomite. W jasnej scenie z filmu The Meg słońce nadal przekraczało 2200 nitów. Oznacza to, że S99H potrafił utrzymać wyższą jasność niż większość ekranów Mini LED na rynku. Pod względem jasności S99H to aktualnie najlepszy telewizor OLED, jaki przetestowaliśmy.

Pokrycie palety barw

S99H świetnie radzi sobie również z kolorami, co jest bezpośrednią zasługą zastosowanej tu matrycy QD-OLED. Niezależnie od scenariusza testowego – czy były to sztuczne plansze syntetyczne, czy pomiary z materiałem filmowym w tle – wyniki pozostawały na bardzo wysokim poziomie. S99H bez problemu pokrywa niemal 100% palety DCI-P3, a w przypadku najbardziej wymagającej przestrzeni BT.2020 osiąga blisko 90%. To absolutna czołówka na rynku. Wyniki te dorównują temu, co widzieliśmy w nowych ekranach SQD-Mini-LED, a w realnych scenach filmowych przewyższają nawet wyświetlacze RGB Mini LED.

Samsung S90F, jak większość nowoczesnych telewizorów, oferuje wiele trybów obrazu, ale – zgodnie z naszą testową tradycją – sprawdziliśmy go w tym najlepszym, czyli trybie Filmmaker. Dzięki temu obraz wygląda znacznie naturalniej niż w domyślnych, często przekoloryzowanych ustawieniach. Nie był ani przesadnie nasycony, ani sztucznie wygaszony – po prostu bliżej tego, co powinno się zobaczyć. Oczywiście „poprawniejszy” nie oznacza „idealny”. Nasz egzemplarz S90F miał niestety spore braki w balansie bieli, szczególnie w zakresie koloru niebieskiego, co skutkowało lekko żółtawym filtrem nakładanym na większość scen. Ktoś mógłby powiedzieć, że wygląda to bardziej „filmowo” – bo cieplej – ale nie oszukujmy się, George Lucas nie nagrywał Gwiezdnych wojen w sepii 😉 (porównanie ze sceną znajdziecie jak zawsze poniżej).

Dodatkowo, w materiałach HDR dało się zauważyć problem z zarządzaniem jasnością. Krzywa EOTF pokazała wyraźne „wystrzelenie” jasności – telewizor rozjaśniał obraz mocniej, niż powinien, co sprawiało, że niektóre efekty wyglądały zbyt intensywnie i odbiegały od referencji. Na szczęście część z tych problemów można wyeliminować za pomocą profesjonalnej kalibracji – o jej efektach przeczytacie w dalszej części recenzji.

Samsung oferuje całe mnóstwo trybów i funkcji obrazu, jednak my tradycyjnie polecamy wybór Trybu FILMMAKER, zwłaszcza jeśli zależy komuś na najwierniejszym oddaniu intencji twórców. Fabrycznie telewizor jest zastrojony naprawdę dobrze, choć ma drobne niedociągnięcia. Mowa tu przede wszystkim o delikatnym rozjeździe balansu bieli w treściach SDR oraz lekko zaniżonej gammie. W efekcie obraz w ciemniejszym otoczeniu bywa nieco zbyt rozjaśniony względem wzorcowej wartości 2.4, która jest standardem do oglądania filmów przy zgaszonym świetle. Są to oczywiście drobnostki, bo ogólne odwzorowanie barw wciąż stoi na bardzo dobrym poziomie, a błędy w pomiarach ColorChecker nie są duże. Wiemy jednak, że od ekranu tej klasy co S99H można a nawet należy oczekiwać jeszcze więcej, dlatego poddaliśmy go profesjonalnej kalibracji.

Po kalibracji udało się nam usunąć praktycznie wszystkie wspomniane wcześniej błędy. Starsze filmy w jakości SDR wreszcie wyglądają tak, jak powinny – bez efektu sepii czy sztucznego postarzania obrazu. Klimat klasyków wraca na swoje miejsce (nie ma za co, fani Gwiezdnych wojen), a kolory przestają przypominać filtr z Instagrama.

Jedną z kluczowych zmian była też poprawa charakterystyki jasności w treściach HDR. Udało nam się zapanować nad krzywą EOTF w niemal referencyjny sposób. Owszem, najbardziej wymagający użytkownicy mogą dopatrzyć się minimalnych odchyleń w jasności, ale szczerze – większość widzów nawet tego nie zauważy. I nic dziwnego, bo zdecydowana większość błędów mieści się poniżej wartości ΔE 3, czyli poniżej progu widzialności. Po kalibracji S90F (WOLED) staje się naprawdę świetnym wyświetlaczem – takim, na którym można cieszyć się z niemal idealnego obrazu.

Po profesjonalnej kalibracji tryb FILMMAKER wygląda wręcz idealnie. Dzięki temu, że Samsung oferuje bogaty zestaw rozbudowanych funkcji kalibracyjnych, byliśmy w stanie dostroić kolory do niemal perfekcyjnego poziomu. Przede wszystkim udało nam się wyrównać balans bieli oraz przebieg gammy, co przełożyło się na zauważalnie lepszy kontrast i właściwą plastykę obrazu. W tak przygotowanym profilu naprawdę nie ma ani jednej rzeczy, do której można by się przyczepić lub uznać za wadę. Po kalibracji S99H jest w stanie zaprezentować obraz właściwie wzorcowy.

Obróbka cyfrowa obrazu w S90F:

Na szczęście Samsung, jak w większości swoich modeli, tak i w S90F potrafi skutecznie poradzić sobie z niechcianym efektem posteryzacji. Funkcja odpowiedzialna za ten element to redukcja szumów, która całkiem nieźle wygładza przejścia tonalne i eliminuje nienaturalne łączenia kolorów – oczywiście w ramach swoich możliwości. Niestety, działa dość agresywnie, więc korzystanie z niej wiąże się z kompromisami. Oprócz poprawy gradacji może też usunąć ziarno filmowe czy delikatnie zmiękczyć rysy twarzy. W tym przypadku wybór należy do Was – czy wolicie bardziej „czysty” obraz, czy zależy Wam na zachowaniu oryginalnej tekstury materiału.

Skalowanie obrazu w S90F:

W tegorocznym modelu Samsung zastosował autorski procesor AI – NQ4 Gen3, który naprawdę nieźle radzi sobie z upscalingiem. Na naszych scenach testowych telewizor skutecznie „podciągał” niższą jakość w kierunku sztucznego 4K – obraz był przyjemniejszy w odbiorze, a różnice w ostrości między natywną a skalowaną treścią były niewielkie. Niestety, za całą tą AI-marketingową fasadą kryje się pewna niedoróbka. S90F nie radzi sobie z overscanem. Jeśli sięgniecie po naprawdę archiwalne materiały – np. kasetę VHS ze ślubu rodziców – musicie liczyć się z tym, że dolna część obrazu może zostać ucięta. Funkcja adaptacji obrazu do rozdzielczości po prostu tu nie zadziała tak, jak powinna.

Za upscaling i cyfrową obróbkę obrazu odpowiada autorski procesor Samsunga NQ4 Gen3. Ze skalowaniem materiałów o niższej rozdzielczości do 4K radzi sobie naprawdę dobrze. Obraz jest wyraźny, ale nie wygląda przy tym sztucznie ani przesadnie ostro. Jedyna dość specyficzna wada pojawia się przy bardzo starych materiałach nagranych w rozdzielczości 480p lub niższej. W takich przypadkach telewizor potrafi delikatnie przyciąć krawędzie obrazu.

Procesor całkiem dobrze radzi sobie też z artefaktami widocznymi w materiałach o niższym bitrate, na przykład w mocno skompresowanych filmach z YouTube. Funkcja redukcji szumów skutecznie wygładza obraz i ogranicza posterizację, ale działa przy tym dość agresywnie. Potrafi usunąć nie tylko niepożądane artefakty, lecz także część drobnych szczegółów, a nawet naturalne ziarno filmowe. My, chcąc zachować maksymalną wierność materiału źródłowego, nie zdecydowaliśmy się z niej korzystać. Jeżeli jednak komuś bardziej zależy na czystym, możliwie gładkim obrazie niż na zachowaniu wszystkich detali, może okazać się przydatna.

S90F naprawdę świetnie radzi sobie z ruchem – w końcu to OLED z matrycą 144 Hz, więc sport i gry wyglądają na nim po prostu rewelacyjnie. Obraz jest płynny, czysty i nie ma tu miejsca na jakieś powidoki czy rozmycia, które czasem straszą na tańszych LCD.

Telewizor został też wyposażony w ustawienia płynności obrazu, które pozwalają dostosować wszystko pod siebie. Mamy redukcję rozmycia i redukcję drgań – można to ustawić tak, żeby obraz był superpłynny (aż do tego mydlanego efektu), albo bardziej kinowy, z klasyczną „skokowością” 24 klatek. Wybór należy do was, Samsung niczego nie narzuca.

Kolejną dużą zaletą matryc organicznych jest bardzo dobre odwzorowanie ruchu. Dzięki niemal natychmiastowemu czasowi reakcji pikseli Samsung S99H praktycznie nie smuży. Za szybko poruszającymi się obiektami nie pojawiają się widoczne poświaty ani ciągnące się kontury, dlatego telewizor bardzo dobrze sprawdza się zarówno podczas oglądania sportu, jak i grania. Pewną przypadłością ekranów OLED względem LCD, jest natomiast sposób wyświetlania materiałów o niskiej liczbie klatek. Przy bardzo wolnym ruchu kamery obraz może wydawać się wyraźnie bardziej "skokowy". Można to jednak dość skutecznie złagodzić za pomocą systemu interpolacji klatek. Samsung pozwala osobno ustawić redukcję drgań i rozmycia, dlatego łatwo znaleźć kompromis pomiędzy płynniejszym obrazem a zachowaniem filmowego charakteru materiału.

Jeśli chodzi o funkcje gamingowe – S90F nie mamy absolutnie nic do zarzucenia. Poza brakiem Dolby Vision, co w przypadku Samsunga jest już normą. Telewizor działa w 144 Hz, ma cztery porty HDMI 2.1, więc bez problemu podłączycie więcej niż jedną konsolę albo PC. Na pokładzie znajdziemy też Game Bar – praktyczne narzędzie, które pozwala szybko podejrzeć ustawienia obrazu, stan VRR, tryb ALLM i inne przydatne opcje. Na wyróżnienie zasługuje też Game Motion Plus – czyli autorski upłynniacz Samsunga, który jako jedyny faktycznie działa sensownie w grach. Obraz sprawia wrażenie płynniejszego, ale bez sztucznego efektu czy spowolnień.

Warto też wspomnieć o funkcji HGiG, która – co może być lekkim zaskoczeniem – działa poprawnie. Piszemy o tym, bo Samsung w jednej z ostatnich aktualizacji coś wyraźnie popsuł i w części modeli opcja odpowiadająca za HGiG po prostu... znika z menu. Ustawienie jej staje się wręcz niemożliwe. Na szczęście nasz egzemplarz S90F tego problemu nie miał, ale sytuacja jest dynamiczna, więc warto mieć to na uwadze i regularnie sprawdzać dostępność nowych wersji oprogramowania i informacji od producenta.

Samsung S99H to również super telewizor dla graczy. Oferuje niemal każdą możliwą i przydatną funkcję... no może poza oczywistym brakiem Dolby Vision dla konsoli Xbox. Wyposażono go w cztery pełnoprawne porty HDMI 2.1 o pełnej przepustowości 48 Gbps. Dzieki temu bez problemu skorzystamy z synchronizacji klatek VRR czy automatycznego trybu gry (ALLM). W tym roku Samsung nie ma też problemów z prawidłową obsługą HGiG, dlatego konfiguracja HDR na konsoli przebiega szybko i bez niepotrzebnych komplikacji . Samsung w swoich telewizorach znany jest również z ciekawych dodatków. W menu Game Bar znajdziemy opcje dodania celownika na ekranie, powiększenia minimapy czy zmiany proporcji wyświetlanego obrazu (PC).

Na szczególną uwagę zasługuje funkcja Samsunga: Game Motion Plus. To autorski upłynniacz Samsunga, który za pomocą systemu interpolacji potrafi zwiększyć płynność w grach. Input lag wzrasta wtedy do poziomów rzędu 40–50 ms (w zależności od siły ustawienia), co w porównaniu do konkurencji jest świetnym wynikiem. System sprawia, że rozgrywka staje się zauważalnie płynniejsza. Dlatego jeżeli ktoś ma na oku wymagającą grę (np. GTA 6 😉), która na konsoli działa tylko w 30 klatkach, S99H może wyświetlić ją znacznie płynniej niż konkurencyjne modele.