Samsung QN900D Neo QLED 8K Excellence Line vs Samsung R85H / R86H

Telewizor Samsung QN900D na testach syntetycznych bez problemu pokazuje swoje wysokie możliwości w produkcji światła – 1400 nitów to naprawdę imponujący wynik. Pokazał, też te możliwości w pierwszej scenie z filmu "Life of Pi" gdzie widzimy świetny rozbłysk wschodzącego słońca. Jednak ze względu na problemy z algorytmem wygaszania, można tutaj zauważyć pewne problemy. W scenach testowych z filmów "Sicario 2" oraz drugiej scenie z "Life of Pi" wartości te nie są już tak wysokie i wynoszą około 500-600 nitów. Może nie jest to najgorszy wynik wśród telewizorów Mini LED, ale można by wymagać więcej, biorąc pod uwagę cenę telewizora. Mimo to, trzeba pochwalić telewizor za pokrycie szerokiej palety barw DCP P3 na poziomie 96%. Choć istnieją technologie oferujące wyższe wartości, wynik ten jest wciąż zadowalający.

Jeżeli chodzi o jasność, R85H wypada naprawdę przyzwoicie. W większości naszych scen testowych telewizor osiąga okolice 800–900 nitów, a przy większych jasnych elementach potrafi przebić 1000 nitów. Nie są to oczywiście wartości z poziomu najdroższych Mini-LED-ów, ale do oglądania filmów i seriali w HDR spokojnie wystarczą i efekt potrafi być już naprawdę wyraźny. Problem pojawia się znowu w bardziej wymagających scenach, gdzie mamy mały, jasny element na bardzo ciemnym tle. Tutaj telewizor potrafi mocno ograniczyć jego jasność, żeby nie rozświetlać zbyt dużej części ekranu. W naszych pomiarach takie drobne światła schodziły nawet w okolice 200–250 nitów, więc widać, że niewielka liczba stref w połączeniu z konkretnym zachowaniem algorytmu ma tutaj swoje konsekwencje. Na szczęście nie jest to coś, co przeszkadza przez cały czas. W typowych, mieszanych scenach HDR R85H wygląda dobrze i potrafi dać odpowiednią dynamikę obrazu. Po prostu przy bardzo małych punktach światła nie ma co oczekiwać efektu tak mocnego jak w telewizorach z dużo większą liczbą stref czy OLEDach.

Kolory

Podświetlenie Micro RGB ma poprawiać przede wszystkim reprodukcję kolorów i jeżeli spojrzymy wyłącznie na plansze testowe, faktycznie to widać. R85H osiąga około 97% pokrycia palety DCI-P3 i aż 92% BT.2020. To wyniki praktycznie nieosiągalne dla klasycznych telewizorów Mini-LED i właśnie tutaj najlepiej widać potencjał podświetlenia RGB. Trochę inaczej wygląda to jednak w samych filmach. Kiedy zaczynamy oceniać kolory w rzeczywistych bardziej złożonych scenach, gamut potrafi się wyraźnie zawęzić i przewaga podświetlenia RGB nie jest już aż tak duża, jak sugerowałyby plansze syntetyczne. Nadal są to dobre wyniki, ale widać, że strefowe sterowanie kolorowym podświetleniem ma tutaj spore znaczenie. Telewizor potrafi więc wyświetlić bardzo szeroką paletę barw, tylko nie zawsze wykorzystuje ją w pełni podczas normalnego oglądania.

Telewizor QN900D oferuje tryb Filmmaker, który został stworzony z myślą o oglądaniu filmów w jak najbardziej naturalny sposób, jednak tryb ten nie jest pozbawiony pewnych błędów. Dla treści HD balans bieli wykazuje dominację koloru czerwonego i niebieskiego, co sprawia, że obraz wpada w różowe odcienie. Z kolei dla treści 4K HDR sytuacja jest odwrotna – spadek poziomu niebieskiego i czerwonego powoduje ocieplenie scen i przesunięcie kolorów w żółte odcienie. Potwierdzają to testy Color Checker, które wyraźnie pokazują, że próbki barw uciekają w tę stronę.

Jeśli chodzi o jasność i związany z nią kontrast, to gamma jest mocno zaburzona. Największym problemem jest wyraźny skok na początku wykresu, który oznacza, że ciemne detale są nadmiernie rozjaśnione, a obraz traci głębię w najciemniejszych partiach - jest to spowodowane strefowym wygaszaniem. Dla materiałów 4K HDR krzywa EOTF wygląda całkiem nieźle, jednak pozostaje poniżej poziomu referencyjnego, wpywając na ogólną dynamikę obrazu.

W trybie Filmmaker nasz egzemplarz R85H w SDR wypadł poprawnie, ale było kilka rzeczy, które od razu rzuciły się w pomiarach. W balansie bieli wraz ze wzrostem jasności zaczynało przybywać czerwieni, a jednocześnie ubywało niebieskiego. W efekcie jaśniejsze partie obrazu miały lekko zbyt ciepły odcień. Do tego dochodziła gamma, która tylko na początku trzymała się wartości docelowej. Później stopniowo opadała, przez co większość obrazu była trochę zbyt mocno rozjaśniona. Połączenie tych dwóch rzeczy przełożyło się też na kolory – błędy rosły szczególnie w jaśniejszych i bardziej nasyconych próbkach. Nie wyglądało to źle, ale jak na tryb Filmmaker liczyliśmy na trochę większą dokładność. Co ciekawe, w HDR nasz egzemplarz poradził sobie wyraźnie lepiej. Balans bieli był znacznie równiejszy i przez większą część zakresu poszczególne składowe trzymały się blisko siebie. Dopiero w najjaśniejszych partiach zaczynało brakować czerwieni, przez co biel delikatnie zmieniała swój charakter. Bardzo dobrze wyglądała za to krzywa EOTF, która niemal przez cały zakres prowadziła jasność zgodnie z wartościami docelowymi. Nie oznacza to, że kolory w HDR były już idealne. W Colour Checkerze nadal widać pewne odchylenia, szczególnie przy części bardziej nasyconych barw, ale błędy są wyraźnie mniejsze niż w SDR.

Po kalibracji tryb Filmmaker można rzeczywiście nazwać godnym swojej nazwy. Balans bieli zarówno dla treści HD, jak i 4K HDR został znacznie poprawiony, dzięki czemu kolory są bardziej naturalne i spójne. Obraz zyskał na realizmie, a różowe odcienie w treściach HD zostały skutecznie wyeliminowane, podobnie jak żółta poświata w treściach 4K HDR. Dzięki kalibracji telewizor oferuje teraz znacznie lepsze odwzorowanie kolorów, pozytywnie wpływając na wrażenia z oglądania.

Jeśli chodzi o jasność, sytuacja z gammą jest teraz odwrotna – na początku wykresu widoczny jest wyraźny spadek, co sprawia, że najciemniejsze detale stają się trudniejsze do dostrzeżenia. Krzywa EOTF dla treści 4K HDR pozostała bez większych zmian i wciąż jest poniżej poziomu referencyjnego, co oznacza, że telewizor nadal ma trudności z utrzymaniem odpowiedniej jasności. Jest to związane z agresywnym algorytmem wygaszania, który wpływa na ogólną jasność obrazu. Widać jak telewizor walczy o utrzymanie wysokiej jasności albo idealnej czerni.

Mimo ograniczeń związanych z lokalnym wygaszaniem, telewizor Samsung QN900D zyskał na jakości odwzorowania kolorów, co potwierdzają wyniki testu Color Checker – próbki barw są teraz znacznie bliżej wzorców sprawiając, że obraz jest bardziej naturalny i przyjemny dla oka.

Po kalibracji R85H pokazuje, że ma naprawdę spore możliwości w kwestii odwzorowania barw. Najlepiej wypadł SDR, gdzie balans bieli udało się niemal idealnie wyrównać, a gamma przez większość zakresu trzyma się bardzo blisko wartości docelowej. Przełożyło się to również na bardzo niskie błędy w Colour Checkerze, więc tutaj właściwie trudno znaleźć coś, do czego można byłoby się mocniej przyczepić. W HDR poprawa również jest wyraźna, chociaż tutaj pewnych rzeczy nie da się już tak dobrze skorygować. Przy najwyższych poziomach jasności zaczyna odzywać się charakter samego podświetlenia i poszczególne składowe balansu bieli zaczynają się rozjeżdżać. Podobnie jest z najbardziej nasyconymi barwami, które nie zawsze trafiają dokładnie tam, gdzie powinny. Mimo tych ograniczeń całościowo obraz jest znacznie dokładniejszy niż na ustawieniach fabrycznych, a największą różnicę zdecydowanie zobaczymy w SDR. Jest jednak jedna rzecz, której kalibracja nie jest w stanie poprawić. Przy mocno nasyconych elementach kolor potrafi delikatnie przechodzić na znajdujące się obok jasne fragmenty obrazu. Najłatwiej zauważyć to na bieli, która może złapać lekki odcień sąsiadującej barwy. Nie pojawia się to w każdej scenie, ale kiedy materiał jest odpowiednio wymagający, efekt potrafi być widoczny. To raczej cecha samego sposobu działania podświetlenia RGB niż kwestia ustawień obrazu.

Płynność przejść tonalnych w materiałach o niższej jakości prezentuje się świetnie – funkcja Redukcja szumu bardzo skutecznie wygładza przejścia tonalne, jednocześnie pozbywając się ziarna filmowego. Choć usunięcie ziarna nie zawsze jest pożądane, to generalnie efekt końcowy wygląda bardzo estetycznie, szczególnie dla osób preferujących czystszy obraz.

Jeśli chodzi o upscaling, czyli skalowanie obrazu, QN900D pokazuje ogromne możliwości nowego procesora z technologią AI. Zdjęcia i materiały w niższej rozdzielczości są skalowane z zachowaniem wielu szczegółów – przykładowo, zdjęcie z modelką prezentuje się świetnie, pozbawione zbędnych poszarpanych krawędzi, a gałęzie w tle nie są nadmiernie ząbkowane.

W R85H za obróbkę obrazu odpowiada Micro RGB AI Processor. Nazwa jest nowa, ale jeśli chodzi o samo skalowanie słabszych materiałów, charakter pracy telewizora pozostał bardzo podobny do tego, co Samsung pokazywał już wcześniej. I akurat nie ma w tym nic złego, bo producent od lat radzi sobie z tym elementem całkiem dobrze. Materiały o niższej rozdzielczości są wyświetlane czysto, kontury nie robią się przesadnie miękkie, a telewizor nie próbuje też sztucznie wyciągać detali za wszelką cenę. Efekt jest po prostu wyważony i przy zwykłej telewizji czy starszych nagraniach R85H radzi sobie tak, jak można oczekiwać po Samsungu z tej półki. Nadal pozostał tylko drobny minus w postaci overscanu, którego przy najniższych rozdzielczościach nie da się całkowicie wyłączyć. Osobną kwestią jest dodatkowa obróbka słabszych źródeł. R85H potrafi wygładzić posterizację i trochę uporządkować mocniej skompresowany obraz, ale tutaj warto podkreślić to, że robi to stosukowo agresywnie. Przy mocniejszych ustawieniach, funkcja "redukcja szumów" zaczyna usuwać nie tylko artefakty kompresji, ale też drobne detale i naturalne ziarno filmu. Najlepiej więc korzystać z niej tylko wtedy, gdy materiał faktycznie tego potrzebuje.

Samsung QN900D to obecnie najszybszy telewizor na świecie – dosłownie. Częstotliwość odświeżania 240 Hz w rozdzielczości 4K to niesamowita wartość, którą z pewnością docenią gracze PC. Jeśli chodzi o fanów kina, również nie będą zawiedzeni – Samsung w ustawieniach wyrazistości obrazu oferuje 10-stopniową skalę, która pozwala dostosować obraz. Możemy wybrać, czy telewizor ma oferować bardziej płynny, teatralny efekt przy najwyższych ustawieniach, czy bardziej kinowy, z widoczną klatką, przy najniższych ustawieniach.

R85H korzysta z matrycy 144 Hz, więc pod względem płynności ruchu wypada dobrze. W filmach i telewizji najważniejsze jest jednak nie samo maksymalne odświeżanie, ale możliwość dopasowania sposobu wyświetlania ruchu do własnych preferencji. Samsung daje tutaj rozbudowaną funkcję „Wyrazistość ruchu”, dzięki której możemy zostawić bardziej kinowy charakter obrazu albo mocniej go wygładzić.

Dodatkowe herce ponad 120 Hz wykorzystamy przede wszystkim po podłączeniu komputera, dlatego w tej kategorii nie traktujemy ich jako szczególnej przewagi. Warto natomiast zwrócić uwagę na sam czas reakcji matrycy. Ponieważ R85H korzysta z panelu VA, za szybko poruszającymi się obiektami może pojawiać się delikatne smużenie. Na jasnym tle jest ono mało widoczne, ale w ciemniejszych scenach ślad staje się wyraźniejszy. To typowa cecha tego rodzaju matryc i właśnie tam najłatwiej ją zauważyć.

Samsung QN900D to telewizor, który oferuje świetną kompatybilność z konsolami oraz szereg funkcji, które docenią gracze. Posiada 4 porty HDMI 2.1, choć niestety bez pełnej przepustowości 48 Gb/s. Mimo to, dla przeciętnego użytkownika jest to więcej niż wystarczające. Dodatkowo telewizor obsługuje Automatyczny Tryb Gry (ALLM) oraz zmienną częstotliwość odświeżania (VRR), co oznacza płynniejszy obraz i brak efektu rozrywania ekranu podczas dynamicznej rozgrywki. Na uwagę zasługują również technologie G-Sync i FreeSync, które zapewniają optymalną współpracę z konsolami i komputerami wyposażonymi w odpowiednie karty graficzne, minimalizując efekt stutteringu i zapewniając płynny obraz.

Jedną z unikalnych cech dostępnych tylko w telewizorach Samsunga jest aplikacja Xbox Game Pass, która pozwala na streaming gier bez potrzeby posiadania konsoli. Jest to bardzo wygodne rozwiązanie, które pozwala cieszyć się ulubionymi grami bez konieczności zakupu dodatkowego sprzętu. Dodatkowo QN900D posiada Game Bar – specjalny panel umożliwiający szybki dostęp do ustawień związanych z grami, co sprawia, że konfiguracja trybu gry jest szybka i intuicyjna.

Kolejną ciekawą funkcją jest funckja o nazwie Auto Motion Plus Game, czyli specjalny tryb upłynniacza ruchu, który potrafi zwiększyć liczbę klatek na sekundę (Działa maksymalnie dla sygnału 4K@60Hz). Co ważne, nie powoduje to znaczącego wzrostu opóźnienia (input laga), dzięki czemu gracz może cieszyć się zarówno większą płynnością obrazu. Wszystkie te funkcje sprawiają, że Samsung QN900D to doskonały wybór dla osób, które szukają telewizora do gier o najwyższych możliwych parametrach.

Samsung od kilku lat mocno rozwija funkcje dla graczy i R85H właściwie niczego ważnego tutaj nie brakuje. Telewizor obsługuje 4K przy 120 Hz, VRR oraz ALLM, więc bez problemu wykorzystamy możliwości PlayStation 5 czy Xboxa Series X. Poprawnie działa również HGiG, dzięki czemu po odpowiednim ustawieniu HDR w konsoli gry zachowują właściwą jasność i nie tracimy niepotrzebnie detali w najjaśniejszych fragmentach obrazu. Jedynym większym brakiem pozostaje Dolby Vision Gaming, którego Samsung w żadnymze swoich telewizorów nie obsługuje.

Bardzo przydatny jest też Game Bar, czyli podręczne menu wywoływane bez wychodzenia z gry. Możemy szybko sprawdzić liczbę klatek, działanie VRR czy zmienić najważniejsze ustawienia związane z samym obrazem. Samsung dorzuca również kilka mniej oczywistych funkcji, jak możliwość zmiany proporcji obrazu czy Game Motion Plus, który może dodatkowo upłynnić gry działające w 30 lub 60 klatkach. Oczywiście odbywa się to kosztem wyższego input lagu (okolice 55 ms), ale przy spokojniejszych tytułach dla części osób może być ciekawym dodatkiem.