Samsung R95H vs Sony BRAVIA 3 II (XR35M2)

Pod względem jasności Samsung R95H pokazuje, że nadal mamy do czynienia z telewizorem z najwyższej półki, chociaż wyniki nie zawsze są tak spektakularne, jak można byłoby oczekiwać po flagowym modelu Micro RGB. W testach syntetycznych telewizor potrafi przekroczyć 2400 nitów, więc zapasu mocy zdecydowanie mu nie brakuje. Co ważne, wysoką jasność jest w stanie utrzymywać również wtedy, gdy jasne elementy zajmują większą część ekranu. W prawdziwych scenach filmowych sytuacja jest już trochę bardziej złożona. R95H najczęściej osiąga około 1000–1400 nitów, co nadal daje bardzo dobry, mocny efekt HDR. Jasne słońce, refleksy czy światła potrafią wyglądać naprawdę efektownie, a telewizor ma wystarczająco dużo mocy, żeby HDR wyraźnie odróżniał się od zwykłego SDR.

Problem pojawia się przede wszystkim w bardzo ciemnych scenach z pojedynczymi, niewielkimi źródłami światła. Tutaj algorytm lokalnego wygaszania stawia wyżej głęboką czerń i ograniczenie efektu halo niż maksymalną jasność takiego elementu. W rezultacie niewielkie światła potrafią zostać zauważalnie przygaszone. Całościowo HDR wypada więc dobrze, ale nie bez ograniczeń. R95H ma ogromny zapas jasności, szczególnie w większych i jaśniejszych fragmentach obrazu, natomiast w trudnych, ciemnych scenach jego możliwości ogranicza przede wszystkim sposób działania lokalnego wygaszania.

Kolory

To właśnie kolory miały być największą rewolucją związaną z podświetleniem RGB i rzeczywiście R95H pokazuje tutaj spory potencjał. Ocena nie jest jednak tak prosta, jak mogłyby sugerować same pomiary syntetyczne. Na planszach testowych telewizor wypada rewelacyjnie – pokrycie BT.2020 sięga prawie 94%, a DCI-P3 98%, więc szczególnie mocno nasycone czerwienie czy zielenie potrafią wyglądać naprawdę imponująco. Sytuacja trochę się zmienia, kiedy zamiast plansz testowych zaczynamy mierzyć prawdziwe sceny filmowe. Wtedy pokrycie BT.2020 spada do około 87%, a DCI-P3 do 93%. Wygląda więc na to, że przy bardziej złożonym obrazie strefy RGB nie zawsze są w stanie utrzymać tak wysokie nasycenie kolorów jak na prostych planszach. Nadal są nasycone, ale przewaga nowego podświetlenia nie jest już aż tak duża, jak sugerowałyby to wyniki podawane przez producenta.

Bravia 3 II nie jest napewno telewizorem, który próbuje robić wrażenie jasnością. W naszych pomiarach osiągała około 450 nitów, więc do najmocniejszych konstrukcji na rynku sporo jej brakuje. Nie oznacza to jednak, że HDR jest tutaj tylko dodatkiem na papierze. W porównaniu ze zwykłym materiałem SDR najjaśniejsze elementy obrazu potrafią już wyraźnie się przebić, a refleksy, światła czy mocniejsze ekspozycje mają trochę więcej energii i lepiej odcinają się od reszty sceny. Najlepiej widać to w prostszych ujęciach, gdzie na ekranie pojawia się dużo jasnych elementów. Wtedy Bravia 3 II potrafi dać ten przedsmak obrazu o wyższej dynamice. Problem zaczyna się dopiero w bardziej wymagających materiałach, gdzie potrzeba już dużo większej rezerwy jasności. Tam telewizor szybko pokazuje swoje ograniczenia i zamiast mocnego, efektownego HDR dostajemy tylko poprawnie wyglądający obraz.

Kolory

Bravia 3 II korzysta z ekranu typu QLED, choć od strony technicznej nie korzysta z klasycznej warstwy kropek kwantowych. Zamiast tego Sony zastosowało rozwiązanie oparte na fosforze PFS, które pełni bardzo podobną rolę: pozwala uzyskać bardziej nasycone czerwienie i zielenie, a tym samym wyświetlić znacznie szerszy zakres kolorów. W pomiarach pokrycie palety DCI-P3 wyniosło około 94%, a bardzo szerokiej BT.2020 około 74,4%. To dobre wynik w tej klasie sprzętowej, które powodują że Bravia 3 II nie ma problemu z pokazaniem odpowiednio nasyconych barw w materiałach HDR. Kolory nie wyglądają blado, a bardziej intensywne odcienie potrafią wyglądać naprawdę atrakcyjnie.

Do oceny fabrycznego odwzorowania barw wybraliśmy oczywiście tryb Filmmaker, czyli ustawienie, które z założenia powinno być najbliższe temu, jak obraz został przygotowany przez twórców. I tutaj niestety R95H nie wykorzystuje w pełni możliwości swojej matrycy. Największy problem w SDR dotyczy gammy. Obraz jest wyraźnie rozjaśniony praktycznie w całym zakresie, przez co traci trochę głębi i wygląda bardziej płasko, niż powinien. Sam balans bieli również nie jest idealny – wraz ze wzrostem jasności pojawia się przewaga czerwieni i niedobór niebieskiego, przez co obraz robi się zbyt ciepły. Widać to szczególnie na jasnych elementach oraz odcieniach skóry, które potrafią wyglądać bardziej "czerwono", niż powinny.

W HDR wygląda to podobnie. Krzywa EOTF przez sporą część zakresu znajduje się powyżej wartości referencyjnej, więc R95H ponownie rozjaśnia obraz względem tego, jak powinien wyglądać. W połączeniu z niedokładnym balansem bieli sprawia to, że również tutaj kolory nie są tak precyzyjne, jak oczekiwalibyśmy od telewizora tej klasy. Fabryczny Filmmaker nie jest więc najmocniejszą stroną R95H. Obraz na pierwszy rzut oka może wyglądać efektownie, bo jest jasny i mocno nasycony, ale pod względem zgodności z materiałem źródłowym pozostaje jeszcze sporo miejsca na poprawę.

W trybie Profesjonalnym Bravia 3 II prezentuje całkiem dobry poziom odwzorowania kolorów. W SDR największą uwagę zwraca nieco zaniżona gamma, przez co środkowe partie obrazu są odrobinę jaśniejsze. Balans bieli również nie jest idealny – wraz ze wzrostem jasności zaczyna brakować trochę niebieskiego i czerwonego, przez co biel może miejscami wpadać w delikatnie cieplejszy, lekko zielonkawy odcień. Nie są to jednak błędy, które od razu rzucają się w oczy podczas oglądania filmu. Średnie wartości błędów oscylują w okolicach 3, więc fabryczne ustawienie można uznać za całkiem dobre. Podobnie wygląda sytuacja w HDR. Tutaj również brakuje nieco niebieskiej składowej, więc obraz jest minimalnie cieplejszy od referencji, ale różnica nie jest na tyle duża, żeby mocno przeszkadzała podczas normalnego oglądania.

R95H bardzo dobrze reaguje na kalibrację. W SDR udało nam się praktycznie idealnie ustawić balans bieli i gammę, a błędy kolorów spadły do bardzo niskiego poziomu. Różnica względem ustawień fabrycznych jest więc spora i po kalibracji obraz wygląda zdecydowanie bardziej naturalnie. W HDR również możemy sporo poprawić, szczególnie jeżeli chodzi o balans bieli i ogólną dokładność kolorów. Trochę inaczej wygląda jednak kwestia zarządzania jasnością i nasyceniem barw. Tutaj w pewnym momencie dochodzimy już do ograniczeń wynikających z samego sposobu działania podświetlenia RGB i lokalnego wygaszania. Poszczególne strefy muszą jednocześnie sterować jasnością oraz kolorem światła, dlatego w bardziej wymagających scenach nie da się zawsze uzyskać dokładnie takiego samego nasycenia i jasności, jakie telewizor pokazuje na prostych planszach pomiarowych. Tego kalibracją po prostu nie jesteśmy w stanie całkowicie przeskoczyć. Mimo tego po kalibracji R95H prezentuje poprawny odwzorowania obrazu, a większość błędów, które widzieliśmy na ustawieniach fabrycznych, można skutecznie wyeliminować.

Po kalibracji szczególnie dużo można wyciągnąć z materiałów SDR. Balans bieli udało się ustawić niemal wzorowo, gamma praktycznie pokrywa się z wartością referencyjną, a średnie błędy kolorów spadły z okolic 3 do około 1. To już poziom, przy którym różnice względem obrazu referencyjnego są w praktyce bardzo trudne do wychwycenia. Bravia 3 II pokazuje więc, że mimo swojej pozycji w ofercie Sony ma całkiem duży potencjał do precyzyjnego ustawienia obrazu. W HDR poprawa również jest widoczna, choć tutaj nie da się już obejść wszystkich ograniczeń samego telewizora. Po wyrównaniu kolorów łatwiej zauważyć, że krzywa EOTF w materiałach filmowych przebiega miejscami lekko poniżej wartości referencyjnej, czyli Bravia 3 II delikatnie przyciemnia część obrazu. Nie jest to rozwiązanie idealne z punktu widzenia referencji, ale w tym konkretnym telewizorze ma też swoją dobrą stronę. Przy braku lokalnego wygaszania i przeciętnej czerni takie zachowanie trochę ogranicza widoczność podświetlenia w ciemniejszych scenach i pomaga zachować większe wrażenie kontrastu. Można więc powiedzieć, że Sony częściowo maskuje w ten sposób ograniczenia zastosowanej matrycy, zamiast próbować za wszelką cenę trzymać się jasności referencyjnej.

Samsung R95H korzysta z nowego procesora Micro RGB AI Processor, ale w praktyce nie zauważyliśmy dużego skoku względem układów NQ4 AI Gen2 czy Gen3 znanych z innych telewizorów producenta. Sam upscaling nadal wypada jednak bardzo dobrze. Obraz jest odpowiednio wygładzony, ale jednocześnie zachowuje sporo ostrości i nie wygląda przesadnie miękko. To zdecydowanie jedna z mocniejszych stron Samsunga. Szkoda tylko, że przy materiałach o bardzo niskiej rozdzielczości nadal nie da się całkowicie wyłączyć overscanu.

Procesor dobrze radzi sobie też z gradacją i potrafi skutecznie wygładzać niechciane zjawisko posterizacji. Funkcja redukcji szumów działa naprawdę skutecznie, ale trzeba korzystać z niej z wyczuciem. Przy wyższych ustawieniach potrafi już dość mocno ingerować w obraz a nawet usuwać także naturalne ziarno filmowe. Dlatego najlepiej sięgać po nią tylko wtedy, kiedy materiał jest faktycznie mocno skompresowany.

Bravia 3 II jest pierwszym telewizorem Sony korzystającym z nowego układu MediaTek Pentonic 800 i w kwestii obróbki obrazu widać tutaj kilka zmian. Zaczynając od podstaw. Sam upscaling wypada poprawnie. Telewizor potrafi sensownie podciągnąć materiały o niższej rozdzielczości i nie ma dużej tendencji do nadmiernego uwydatniania poszarpanych krawędzi czy innych niedoskonałości źródła. Przy zwykłej telewizji czy słabszych materiałach streamingowych obraz pozostaje więc całkiem atrakcyjny.

Więcej zastrzeżeń mamy do cyfrowej obróbki obrazu. W tym modelu Sony zastąpiło dobrze znaną funkcję "Płynna gradacja" nowym ustawieniem o nazwie "Cyfrowa redukcja zakłóceń". Jej zadanie jest w zasadzie bardzo podobne: ma wygładzać nieładne przejścia tonalne i artefakty wynikające z mocnej kompresji sygnału. Niestety, funkcja ta działa wyraźnie gorzej niż wcześniej. Przy ustawieniu „Duże” (które jak kolwiek wpływało na obraz) telewizor potrafi wygładzić zbyt wiele elementów obrazu naraz, przez co ginie ziarno filmowe, a struktury obiektów czy nawet skóry postaci zaczynają wyglądać mało naturalnie. Co gorsza, efekt nie jest też szczególnie stabilny. Gdy w scenie pojawia się więcej ruchu, działanie funkcji wyraźnie słabnie i momentami wygląda tak, jakby telewizor w ogóle przestawał ingerować w obraz. Dlatego do codziennego oglądania raczej nie zalecamy korzystania z niej na wysokim poziomie. Na statycznym ujęciu potrafi pomóc, ale ceną za to bywa zbyt duża utrata detali.

Samsung R95H ma 165-hercową matrycę, więc pod względem ruchu stoi na naprawdę wysokim poziomie. Przy 120 Hz, czyli chociażby podczas grania na konsoli albo oglądania sportu, smużenie jest niewielkie, a po podłączeniu komputera możemy wykorzystać pełne 165 Hz i jeszcze trochę poprawić czytelność ruchu. Trzeba jednak pamiętać, że nadal jest to matryca VA, więc nie reaguje tak błyskawicznie jak OLED. Czasami można zauważyć delikatny ślad za poruszającym się obiektem, ale z normalnej odległości raczej nie powinno to przeszkadzać. Przy filmach i serialach możemy dodatkowo skorzystać z regulowanego upłynniacza. Da się zostawić bardziej kinowy charakter 24 kl./s albo stopniowo wygładzić ruch, jeśli ktoś woli płynniejszy obraz. Samsung daje tu sporo swobody i bez problemu można dobrać ustawienie pod własne preferencje.

Płynność ruchu to zdecydowanie jedna z najmocniejszych stron Bravii 3 II. Telewizor korzysta z 120-hercowej matrycy VA, a więc rozwiązania, które z natury mimo wysokiego odświeżania nie zawsze najlepiej radzi sobie ze smużeniem. Tutaj Sony udało się jednak bardzo dobrze zapanować nad tym problemem. Szybko poruszające się obiekty pozostają wyraźne, a charakterystyczne „ogony” i rozmycia są ograniczone do naprawdę niskiego poziomu, żeby nie powiedzieć do zera. Jest to jeden z najmniej smużących telewizorów LCD, jakie mieliśmy okazję testować. Co ciekawe, pod tym względem Bravia 3 II potrafi wypaść nawet lepiej od znacznie droższej flagowej serii telewizorów True RGB: Bravii 9 II.

Pod względem grania Samsung R95H jest prawie kompletnym telewizorem. Po podłączeniu PS5 czy Xboxa Series X możemy korzystać z 4K przy 120 Hz, VRR oraz ALLM, a telewizor poprawnie współpracuje również z HGiG. Jedynym większym brakiem pozostaje Dolby Vision Gaming, którego Samsung, podobnie jak w swoich pozostałych telewizorach, po prostu nie obsługuje. Do tego dochodzi znany już z innych modeli Samsunga Game Bar, który pozwala szybko sprawdzić liczbę klatek, działanie VRR czy format HDR i zmienić najważniejsze ustawienia bez wychodzenia z gry. Możemy też rozjaśnić ciemniejsze fragmenty obrazu czy zmienić proporcje ekranu.

Samsung oferuje też Game Motion Plus, czyli funkcję wygładzania ruchu przygotowaną specjalnie z myślą o grach. Najwięcej sensu ma ona w tytułach działających w 30 kl./s, gdzie potrafi wyraźnie poprawić płynność i sprawić, że ruch kamery wygląda znacznie przyjemniej. Trzeba tylko pamiętać, że odbywa się to kosztem wyższego input lagu (ok. 60 ms), więc do gier sieciowych czy bardziej dynamicznych raczej nie będzie to najlepszy wybór. Warto też przypomnieć o Gaming Hub, dzięki któremu część gier możemy uruchamiać bezpośrednio z chmury, bez podłączania konsoli. Pod względem wyposażenia dla graczy trudno więc znaleźć w R95H jakieś większe braki.

Sony Bravia 3 II to bardzo dobry telewizor dla graczy, choć nie wszystko zostało tutaj rozwiązane tak, jak byśmy tego chcieli. Największa zmiana dotyczy złączy. Po raz pierwszy w telewizorze Sony dostajemy aż cztery pełnoprawne porty HDMI 2.1 o przepustowości 48 Gb/s, co zawdzięczamy nowemu układowi MediaTek Pentonic 800. Tym samym znika jeden z problemów, który od lat ciągnął się za telewizorami tego producenta. Możemy podłączyć kilka urządzeń jednocześnie i na każdym z wejść korzystać z pełnych możliwości urządzenia m.in. z VRR czy ALLM. Jest też prosty Game Bar, pozwalający podejrzeć najważniejsze parametry sygnału oraz zmienić kilka przydatnych ustawień, chociażby poziom czerni, gdy chcemy poprawić widoczność w ciemniejszych fragmentach gry.

Są jednak dwa ograniczenia, o których warto wiedzieć. Pierwszym jest brak obsługi 1440p przy 120 Hz. Nie będzie to problem dla każdego, ale osoby korzystające z tej rozdzielczości na konsoli lub komputerze, chociażby po to, aby uzyskać wyższą płynność w wybranych grach, będą musiały wybrać rodzielczość 1080p. Więcej zastrzeżeń mamy do obsługi HGiG. Sony nie pozwala w Bravii 3 II wyłączyć mapowania tonów po stronie telewizora, przez co ekran cały czas przetwarza obraz HDR również wtedy, gdy chcielibyśmy pozostawić to zadanie samej konsoli. Najłatwiej zauważyć to podczas konfiguracji HDR – plansza z szachownicą nie znika w momencie odpowiadającym rzeczywistym możliwościom telewizora. Nie oznacza to, że HDR w grach będzie wyglądał źle. Trzeba po prostu podejść do konfiguracji trochę inaczej i zamiast sugerować się planszą, ręcznie ustawić szczytową jasność na około 450 nitów. Problem da się więc obejść, ale trzeba wiedzieć o nim przed rozpoczęciem konfiguracji konsoli.