Samsung R95H vs TCL RM7L

Pod względem jasności Samsung R95H pokazuje, że nadal mamy do czynienia z telewizorem z najwyższej półki, chociaż wyniki nie zawsze są tak spektakularne, jak można byłoby oczekiwać po flagowym modelu Micro RGB. W testach syntetycznych telewizor potrafi przekroczyć 2400 nitów, więc zapasu mocy zdecydowanie mu nie brakuje. Co ważne, wysoką jasność jest w stanie utrzymywać również wtedy, gdy jasne elementy zajmują większą część ekranu. W prawdziwych scenach filmowych sytuacja jest już trochę bardziej złożona. R95H najczęściej osiąga około 1000–1400 nitów, co nadal daje bardzo dobry, mocny efekt HDR. Jasne słońce, refleksy czy światła potrafią wyglądać naprawdę efektownie, a telewizor ma wystarczająco dużo mocy, żeby HDR wyraźnie odróżniał się od zwykłego SDR.

Problem pojawia się przede wszystkim w bardzo ciemnych scenach z pojedynczymi, niewielkimi źródłami światła. Tutaj algorytm lokalnego wygaszania stawia wyżej głęboką czerń i ograniczenie efektu halo niż maksymalną jasność takiego elementu. W rezultacie niewielkie światła potrafią zostać zauważalnie przygaszone. Całościowo HDR wypada więc dobrze, ale nie bez ograniczeń. R95H ma ogromny zapas jasności, szczególnie w większych i jaśniejszych fragmentach obrazu, natomiast w trudnych, ciemnych scenach jego możliwości ogranicza przede wszystkim sposób działania lokalnego wygaszania.

Kolory

To właśnie kolory miały być największą rewolucją związaną z podświetleniem RGB i rzeczywiście R95H pokazuje tutaj spory potencjał. Ocena nie jest jednak tak prosta, jak mogłyby sugerować same pomiary syntetyczne. Na planszach testowych telewizor wypada rewelacyjnie – pokrycie BT.2020 sięga prawie 94%, a DCI-P3 98%, więc szczególnie mocno nasycone czerwienie czy zielenie potrafią wyglądać naprawdę imponująco. Sytuacja trochę się zmienia, kiedy zamiast plansz testowych zaczynamy mierzyć prawdziwe sceny filmowe. Wtedy pokrycie BT.2020 spada do około 87%, a DCI-P3 do 93%. Wygląda więc na to, że przy bardziej złożonym obrazie strefy RGB nie zawsze są w stanie utrzymać tak wysokie nasycenie kolorów jak na prostych planszach. Nadal są nasycone, ale przewaga nowego podświetlenia nie jest już aż tak duża, jak sugerowałyby to wyniki podawane przez producenta.

TCL RM7L jest jasnym telewizorem. W naszych pomiarach jego szczytowa jasność oscylowała w granicach 1600 nitów. To wyraźnie mniej niż w C7L, który potrafi zbliżyć się do 2600 nitów, ale w rzeczywistych scenach filmowych różnica pomiędzy tymi modelami nie jest już aż tak duża. W mniej wymagających ujęciach, w których na ekranie pojawia się sporo jasnych elementów, RM7L potrafi utrzymać około 1000 nitów, a czasami nawet nieco więcej zbliżając się do wartości 1500 nit. Gorzej wygląda to w ciemnych scenach z niewielkimi punktami świetlnymi. Wtedy ich jasność może spaść do około 500 nitów. Nie jest to jednak zachowanie przypadkowe. Telewizor celowo przyciemnia drobne elementy, aby lepiej kontrolować podświetlenie i zachować wyższy kontrast. Odbywa się to kosztem ich intensywności, ale jest to typowe zachowanie telewizorów z lokalnym wygaszaniem z podobnej półki cenowej.

Pokrycie palety barw

W HDR liczy się nie tylko jasność, ale też kolory. I tutaj RM7L ma naprawdę sporo do pokazania. Barwy są mocno nasycone, a szeroka paleta kolorów jest jedną z jego większych zalet. W pomiarach DCI-P3 wyniosło około 96%, a BT.2020 około 83%. Warto jednak pamiętać, że w telewizorze z takim podświetleniem wynik może się zmieniać zależnie od sceny. Na planszach pomiarowych kolory wypadają najlepiej, natomiast w filmach ich nasycenie bywa trochę niższe niż w telewizorach SQD Mini LED czy też QD-OLED. Ciekawa jest też sama budowa podświetlenia. RM7L nie korzysta z klasycznego zestawu czerwonej, zielonej i niebieskiej diody. TCL zastosował dwie diody zielone i jedną niebieską, a czerwony kolor uzyskuje za pomocą luminoforu PFS. Widać to w pomiarach spektrometrycznych, ale nie ma to większego wpływu na obraz. Kolory nadal są tworzone w sposób poprawny.

Do oceny fabrycznego odwzorowania barw wybraliśmy oczywiście tryb Filmmaker, czyli ustawienie, które z założenia powinno być najbliższe temu, jak obraz został przygotowany przez twórców. I tutaj niestety R95H nie wykorzystuje w pełni możliwości swojej matrycy. Największy problem w SDR dotyczy gammy. Obraz jest wyraźnie rozjaśniony praktycznie w całym zakresie, przez co traci trochę głębi i wygląda bardziej płasko, niż powinien. Sam balans bieli również nie jest idealny – wraz ze wzrostem jasności pojawia się przewaga czerwieni i niedobór niebieskiego, przez co obraz robi się zbyt ciepły. Widać to szczególnie na jasnych elementach oraz odcieniach skóry, które potrafią wyglądać bardziej "czerwono", niż powinny.

W HDR wygląda to podobnie. Krzywa EOTF przez sporą część zakresu znajduje się powyżej wartości referencyjnej, więc R95H ponownie rozjaśnia obraz względem tego, jak powinien wyglądać. W połączeniu z niedokładnym balansem bieli sprawia to, że również tutaj kolory nie są tak precyzyjne, jak oczekiwalibyśmy od telewizora tej klasy. Fabryczny Filmmaker nie jest więc najmocniejszą stroną R95H. Obraz na pierwszy rzut oka może wyglądać efektownie, bo jest jasny i mocno nasycony, ale pod względem zgodności z materiałem źródłowym pozostaje jeszcze sporo miejsca na poprawę.

Fabryczne kolory sprawdziliśmy w trybie Filmmaker Mode, czyli najlepszym ustawieniu obrazu dostępnym dla użytkownika. TCL stosuje go w swoich telewizorach już od 2 lat i jego zadaniem jest możliwie wierne pokazanie obrazu zgodnie z intencją twórców. W RM7L rzeczywiście był to najlepiej ustawiony tryb, choć nie obyło się bez błędów. Największy problem dotyczył balansu bieli. Zbyt duża ilość czerwieni i niebieskiego sprawiała, że obraz wpadał w lekko różowe tony. Było to widoczne zarówno w SDR, jak i HDR. Do tego charakterystyka jasności była delikatnie podbita, przez co obraz wyglądał nieco jaśniej, ale jednocześnie mniej kontrastowo, niż powinien.

R95H bardzo dobrze reaguje na kalibrację. W SDR udało nam się praktycznie idealnie ustawić balans bieli i gammę, a błędy kolorów spadły do bardzo niskiego poziomu. Różnica względem ustawień fabrycznych jest więc spora i po kalibracji obraz wygląda zdecydowanie bardziej naturalnie. W HDR również możemy sporo poprawić, szczególnie jeżeli chodzi o balans bieli i ogólną dokładność kolorów. Trochę inaczej wygląda jednak kwestia zarządzania jasnością i nasyceniem barw. Tutaj w pewnym momencie dochodzimy już do ograniczeń wynikających z samego sposobu działania podświetlenia RGB i lokalnego wygaszania. Poszczególne strefy muszą jednocześnie sterować jasnością oraz kolorem światła, dlatego w bardziej wymagających scenach nie da się zawsze uzyskać dokładnie takiego samego nasycenia i jasności, jakie telewizor pokazuje na prostych planszach pomiarowych. Tego kalibracją po prostu nie jesteśmy w stanie całkowicie przeskoczyć. Mimo tego po kalibracji R95H prezentuje poprawny odwzorowania obrazu, a większość błędów, które widzieliśmy na ustawieniach fabrycznych, można skutecznie wyeliminować.

Dzięki dość rozbudowanemu menu kalibracyjnemu udało nam się poprawić zdecydowaną większość wcześniej opisanych błędów. Największa zmiana dotyczyła balansu bieli. Po kalibracji wygląda on już bardzo dobrze, dlatego obraz stracił różowawy nalot i stał się znacznie bardziej neutralny. Poprawie uległa również sama charakterystyka jasności. Zarówno gamma w SDR, jak i krzywa EOTF w HDR są teraz znacznie bliższe wartościom referencyjnym. Obraz nie jest już niepotrzebnie rozjaśniony, a ciemniejsze fragmenty wyglądają naturalniej i mają więcej głębi. Lepsza zgodność jasności wpłynęła też na kolory, które po kalibracji są wyraźnie dokładniejsze. Nie wszystko dało się jednak ustawić idealnie. W materiałach HDR RM7L nadal interpretuje część sygnału po swojemu i nie zawsze trzyma się dokładnie krzywej referencyjnej. Widać to przede wszystkim w niektórych ciemniejszych scenach, gdzie telewizor potrafi albo lekko podnieść cienie albo je całkowicie przyciemnić. To właśnie stąd brało się wcześniejsze wrażenie delikatnie rozjaśnionego i mniej kontrastowego obrazu. Mimo tego kalibracja daje tutaj bardzo dobry efekt. Usuwa najbardziej widoczne błędy i przedewszystkim sprawia, że obraz jest znacznie bliższy temu, jak powinien wyglądać.

Samsung R95H korzysta z nowego procesora Micro RGB AI Processor, ale w praktyce nie zauważyliśmy dużego skoku względem układów NQ4 AI Gen2 czy Gen3 znanych z innych telewizorów producenta. Sam upscaling nadal wypada jednak bardzo dobrze. Obraz jest odpowiednio wygładzony, ale jednocześnie zachowuje sporo ostrości i nie wygląda przesadnie miękko. To zdecydowanie jedna z mocniejszych stron Samsunga. Szkoda tylko, że przy materiałach o bardzo niskiej rozdzielczości nadal nie da się całkowicie wyłączyć overscanu.

Procesor dobrze radzi sobie też z gradacją i potrafi skutecznie wygładzać niechciane zjawisko posterizacji. Funkcja redukcji szumów działa naprawdę skutecznie, ale trzeba korzystać z niej z wyczuciem. Przy wyższych ustawieniach potrafi już dość mocno ingerować w obraz a nawet usuwać także naturalne ziarno filmowe. Dlatego najlepiej sięgać po nią tylko wtedy, kiedy materiał jest faktycznie mocno skompresowany.

Upscaling i cyfrowa obróbka obrazu nie są najmocniejszą stroną RM7L. TCL zastosował tutaj układ MediaTek Pentonic 700, oznaczony jako MT5896, który nie należy do najlepszych procesorów pod względem radzenia sobie ze słabszej jakości materiałami. Największy problem widać przy mocno skompresowanych treściach z YouTube’a czy zwykłej telewizji. Procesor nie potrafi skutecznie ukryć posterizacji i charakterystycznych przejść między odcieniami. Funkcja odpowiedzialna za ich wygładzanie niewiele tutaj zmienia, a przy okazji potrafi zbyt mocno ingerować w obraz, wygładzając na przykład twarze czy drobne tekstury. Z tego powodu najlepiej po prostu jej nie używać.

Lepiej wygląda zwykłe skalowanie obrazu do rozdzielczości 4K. Materiały o niższej jakości są odpowiednio ostre i zachowują wystarczającą ilość szczegółów. Nie jest to poziom najlepszych procesorów na rynku, ale do codziennego oglądania wynik jest całkowicie poprawny.

Samsung R95H ma 165-hercową matrycę, więc pod względem ruchu stoi na naprawdę wysokim poziomie. Przy 120 Hz, czyli chociażby podczas grania na konsoli albo oglądania sportu, smużenie jest niewielkie, a po podłączeniu komputera możemy wykorzystać pełne 165 Hz i jeszcze trochę poprawić czytelność ruchu. Trzeba jednak pamiętać, że nadal jest to matryca VA, więc nie reaguje tak błyskawicznie jak OLED. Czasami można zauważyć delikatny ślad za poruszającym się obiektem, ale z normalnej odległości raczej nie powinno to przeszkadzać. Przy filmach i serialach możemy dodatkowo skorzystać z regulowanego upłynniacza. Da się zostawić bardziej kinowy charakter 24 kl./s albo stopniowo wygładzić ruch, jeśli ktoś woli płynniejszy obraz. Samsung daje tu sporo swobody i bez problemu można dobrać ustawienie pod własne preferencje.

W RM7L zastosowano 144-hercową matrycę VA, więc już na starcie jest to telewizor dobrze przygotowany do sportu, gier i innych dynamicznych treści. Wysokie odświeżanie daje też większe możliwości upłynniaczowi, który może generować dodatkowe klatki obrazu. W RM7L działa on dobrze i przy odpowiednim ustawieniu potrafi wyraźnie poprawić płynność ruchu bez nadmiernego efektu opery mydlanej.

Pod względem grania Samsung R95H jest prawie kompletnym telewizorem. Po podłączeniu PS5 czy Xboxa Series X możemy korzystać z 4K przy 120 Hz, VRR oraz ALLM, a telewizor poprawnie współpracuje również z HGiG. Jedynym większym brakiem pozostaje Dolby Vision Gaming, którego Samsung, podobnie jak w swoich pozostałych telewizorach, po prostu nie obsługuje. Do tego dochodzi znany już z innych modeli Samsunga Game Bar, który pozwala szybko sprawdzić liczbę klatek, działanie VRR czy format HDR i zmienić najważniejsze ustawienia bez wychodzenia z gry. Możemy też rozjaśnić ciemniejsze fragmenty obrazu czy zmienić proporcje ekranu.

Samsung oferuje też Game Motion Plus, czyli funkcję wygładzania ruchu przygotowaną specjalnie z myślą o grach. Najwięcej sensu ma ona w tytułach działających w 30 kl./s, gdzie potrafi wyraźnie poprawić płynność i sprawić, że ruch kamery wygląda znacznie przyjemniej. Trzeba tylko pamiętać, że odbywa się to kosztem wyższego input lagu (ok. 60 ms), więc do gier sieciowych czy bardziej dynamicznych raczej nie będzie to najlepszy wybór. Warto też przypomnieć o Gaming Hub, dzięki któremu część gier możemy uruchamiać bezpośrednio z chmury, bez podłączania konsoli. Pod względem wyposażenia dla graczy trudno więc znaleźć w R95H jakieś większe braki.

O RM7L można mówić prawie tylko w superlatywach jeżeli chodzi o funkcje dla graczy. Telewizor obsługuje ALLM, VRR, Dolby Vision Gaming oraz poprawnie współpracuje z HGiG, więc pod tym względem trudno wskazać większe braki. W praktyce oznacza to automatyczne przełączanie się w tryb niskiego opóźnienia, płynniejszy obraz przy zmiennej liczbie klatek i poprawne odwzorowanie jasności w grach HDR. Do tego dochodzi całkiem przydatny Game Bar. Z jego poziomu można szybko sprawdzić liczbę klatek, stan VRR, format sygnału czy proporcje obrazu, a także zmienić najważniejsze ustawienia bez wychodzenia z gry. TCL dorzucił też kilka dodatkowych opcji, takich jak celownik czy rozjaśnianie ciemnych fragmentów obrazu, które w niektórych tytułach mogą się przydać. Największy minus wynika z zastosowania procesora Pentonic 700. Tylko dwa z czterech portów HDMI obsługują pełny standard HDMI 2.1. Przy jednej konsoli nie będzie to miało większego znaczenia, ale przy podłączeniu dwóch konsol i komputera może już zabraknąć miejsca. Zwłaszcza że jeden z tych portów może być jednocześnie potrzebny do obsługi eARC i soundbara.